Griots
 Zoals
veel zaken is muziek bij de Wolof, Mandinka, Toucouleur
en Serer sterk verbonden sociale klassen in de maatschappij.
De Diola vormen hierop een uitzondering.
In vroegere tijden was het met name de lagere klasse (griots)
die de hogere klasse vermaken met hun muzikale activiteiten.
De klasse van de Griots is in te delen in 2 groepen:
- sprekers
- muzikanten
De rol van de griot in de maatschappij heeft alles te maken
met communicatie: orale literatuur, genealogie, het overbrengen
van belangrijke sociale en diplomatiek berichten, talking
drums, oorlogs drums, dans drums, muziek, verhalenvertellen.
Oorspronkelijk waren Griotfamilies verbonden met bepaalde
adelijke families.Zij kregen bescherming en een goede beloning
in ruil voor hun diensten.
Tot de koloniale periode leefden de griots voornamelijk
apart van alle anderen in speciale dorpen. Net als de barden
in het middeleeuwse Europa mochten zij niet onder de grond
begraven worden. Zo werd voor hen in holle Baobab-bomen
een geschikte laatste rustplaats gevonden.
In de 19e eeuw werden er diverse religieuze oorlogen gevoerd
en samen met de opkomt van het kolonialisme werd dit de
adelijke families fataal. De Europeanen stelden bestuurders
aan die geen banden hadden met de oude adelijke stand. Met
dit verlies aan macht en middelen was het voor deze families
niet langer mogelijk de griots voor hun diensten te betalen.
Hierdoor waren de griots gedwongen voor verschillende families
te gaan werken om zo in hun onderhoud te voorzien.
Zo werden griots steeds meer een soort algemene entertainers
die minder bezig waren met genealogie en geschiedenis. Hoewel
de omstandigheden veranderd zijn hebben de oude adelijke
families de banden met hun griots nooit helemaal verbroken.
Nog steeds worden zij veelvuldig ingezet bij gelegeheden
als huwelijk, naamgevingsfeest en begrafenissen. In het
laatste geval is het vaak een sprekende griot de de condoleances
over en weer proclameren.
Bij veel ceremonies vormen de griots het doorgeefluik voor
cadeaus of fungeren zij al onderhandelaar over de bruidsprijs.
Vandaag de dag werken er ook veel griots in het theater.
Anderen zijn moderne muzikanten in een van de vele bands
die het land rijk is.
Niet alle muzikanten zijn griot. De oprichting van het conservatorium
voor muziek en dans in Dakar heeft voor de nodige problemen
gezorgd in een aantal families waarvan leden zich op deze
school hadden aangemeld. Vanuit de traditie is dit te begrijpen:
eeuwenlang was het het alleenrecht van de griot om zelfs
maar een muziekinstrument aan te raken of te bespelen. Dit
begint langzaam te veranderen.
De griots zijn zeker verantwoordelijk voor het overbrengen
van een fantastische en zeer uniek muziektraditie. Muziekstukken
en liederen worden nog steeds doorgegeven van vader op zoon.
Maar ook specifieke dansen en het vervaardigen van instrumenten
is veelal aan de griots voorbehouden. Het maken van muziekinstrumenten
is met veel mystiek omgeven omdat de instrumenten een ziel
wordt toegedicht die zijn eigen taal spreekt, die van de
muziek.
Lees hier
meer over de muziek van Senegal
Lees hier
meer over de muziekinstrumenten van Senegal
|