Senegalese muziekinstrumenten
Dans, gezang en ritmisch geklap horen als eenheid net zo
bij het dagelijkse leven als eten en drinken. Zij spelen
een rol bij alle belangrijke gebeurtenissen in het leven
zoals geboorte en dood, initiatie en huwelijk, bij ziekte
of ter onderstreping of aankondiging van dergelijke gebeurtenissen.
Ook fungeren ze als begeleiding van werken op het land,
maar ook ter vermaak in de stad.
Vroeger werden trommels natuurlijk ook gebruikt als communicatiemiddel.
Elk ritueel en elk feest heeft zijn eigen, zeer precies
vastgelegde, muziek en daarmee onlosmakelijk verbonden dans.
Het Wolof kent geen overkoepeld begrip zoals wij het woord
muziek hebben. Het heeft echter wel verschillende begrippen
voor verschillende ritmen, liedsoorten, instrumenten combinaties
etc.
Ook is er geen duidelijk onderscheid aan te brengen tussen
traditionele en moderne muziek. Muziek die we tegenwoordig
vinden op cd's en gespeeld wordt op elektronische instrumenten
heeft vaak een traditionele oorsprong en bevat talloze oude
elementen.
Anderzijds is de traditionele muziek ook niet meer wat het
geweest is, al is het alleen maar vanwege het feit dat de
context waarin het gespeeld wordt vaak al anders is.
De indeling die wel te maken is, is akoestische muziek die
met de naam Cosaan wordt aangeduid en elektrisch versterkte
muziek die wordt gevat onder de verzamelnaam Mbalax.
De Griots
vormen de basis van de muziekbeoefening in West-Afrika.
Bij de Wolof, Toucouleur, Fulbe, Soninké en Mande-volken
(o.a. Malinké, mandinka, Bambara) vormen de griots
een aparte kaste. Zij zijn muzikanten en genealogen die
hun beroep hebben geérfd en slechts binnen de groep
trouwen. De Serer en de Diola kennen deze oorspronkelijke
vorm niet.
Het instrument van de Wolof Griots, gewel genaamd, is de
trommel of beter gezegd trommels. Er bestaan vele soorten,
die in vorm, grootte en gebruik zeer van elkaar verschillen.
De belangrijkste zijn:
  Tama
Dit is een kleine trommel (+/- 35cm) die onder de oksel
geklemd wordt en in West Afrika wijdverbreid is en bij ons
bekend is onder de naam Talking Drum. Het instrument heeft
de vorm van een zandloper en wordt net als alle andere trommels
vervaardigd uit hardhout. Beide kanten zijn open en bespannen
met de huid van een varaan. Van het ene vel naar het andere
lopen dwars over de lengte van de trommel snoeren, bij het
klemmen onder de arm kunnen zo de spanning en de klank van
de vellen veranderd worden. Het instrument wordt bespeeld
met een kromme stok en de hand.
 Sabar
Deze circa 80 cm hoge trommel heeft eveneens een zandloperachtige
vorm. Het onderste gedeelte heeft echter een kleine omvang.
Hij is aan beide zijden open maar slechts aan de bovenkant
bespannen met een geschoren geiten- of schapenvel. Dit vel
wordt gespannen door aan de zijkant geslagen houten pinnen.
Om het instrument te stemmen worden de pinnen uitgeschoven
of verder naar binnen geslagen. De trommelaar slaat de trommel
met de hand en met een dun zwiepend stokje en plaatst de
trommel daarbij op de grond of draagt hem met een band om
de schouders.
Dioungdioung
Deze cilindrische middelgrote (circa 70 cm) trommel
is aan beide zijde met koeienhuid bespannen. Oorspronkelijk
afkomstig van de Malinké, maar inmiddels veelvuldig
gebruikt in Wolof-muziek (zowel cosaan als Mbalax).
Bugarabu
De Bugarabu is een hoge, rechtop staande trommel, bespannen
met een geitenvel en aan de onderkant open. Het trommelvel
is door een aantal snoeren gespannen die door metalen ringen
aan de boven en onderkant op hun plaats gehouden worden.
Ook deze trommel heeft een malinké oorsprong.
 Djembé
Dit is de bekende, in Nederland veelal gebruikt bij workshops,
zandloper-vormige trommel. Het geiten- of schapenvel wordt
door twee metalen ringen en een aantal snoeren gespannen.
Het wordt in Senegal ook wel de Tambour Bambara genoemd.
Andere veel voorkomende akoestische instrumenten zijn de
21 snarige, de Balafon en de Xalam
 De
Kora wordt veelal beschreven als een harpluit. Het
instrument brengt een licht sprankelend geluid voort. Evenals
de Balafon heeft het instrument een Malinké
achtergrond. De balafoon is een soort xylofoon, als klankversterking
zijn er kleine gedroogd kalebassen onder de toetsen bevestigd.
De xalam is een viersnarig luit die voornamelijk
door de toucouleur wordt bespeeld.
| coraconnection.com |
  |
| Site met info over de kora
en andere West-Afrikaanse muziekinstrumenten |
Lees hier
meer over de muziek van Senegal
Lees hier
meer over de traditionele entertainers van Senegal
|
vliegticket
