De Bevolking van de Mentawai eilanden
 Waarschijnlijk
behoren de Mentawaiers tot de eerste protomaleise groepen
die de archipel binnentrokken. Hun voorouders kwamen tijdens
het neolithicum vanuit het Aziatische vasteland naar Indonesië.
Na de oversteek van de Straat van Malakka moeten de Mentawai
via de laaglandmoerassen en de regenwouden van het Bukit
Barisan gebergte van de oost- naar de westkust zijn getrokken,
alvorens met boten de oversteek te maken naar de Mentawai-eilanden.
Op de Mentawai eilanden wonen tegenwoordig een kleine 50.000
mensen. Op het eiland Siberut
wonen 22.000 mensen.
Door hun geïsoleerde bestaan ten opzichte van de rest
van Indonesië tref je op de Mentawai-eilanden een archaïsche
cultuur aan die misschien ooit representatief was voor de
hele archipel. De Mentawaiers vertonen dan ook veel kenmerken
van een vroeg-neolitische cultuur, een cultuur die onbekend
was met de verbouw van rijst en gierst. Gevolg van het ontbreken
van contact met de buitenwereld is dat naast de rijstbouw,
ook metaalbewerking, aardewerk en gewoven stoffen op de
Mentawai-eilanden tot voor kort geheel onbekend waren.
De Uma
De inwoners van Siberut, een van de Mentawai-eilanden,
kennen een klassenloze maatschappij die bestaat uit verschillende
groepen van vijf tot tien gezinnen groot. De groep gezinnen
die samen een groot huis delen heet de Uma, van het oud-Maleise
woord voor hut. Met Uma wordt dus zowel het lange huis als
de groep gezinnen die erin woont aangeduid. Aan het hoofd
van een Uma staat de Rimata. Deze persoon kent alle rituele
handelingen die moeten worden voltrokken om de geesten gunstig
te stemmen.
Het sociale leven van de bevolking speelt zich geheel binnen
de Uma af. Een nederzetting wordt gevormd door meerdere
Uma's en ligt meestal stroomopwaarts binnen een bepaald
stamgebied. Net als in het overgrote deel van de archipel
wordt ook hier volgens de musyawarah, ofwel eenstemmigheid
bereikt door discussie, beslist.
Religie
De Mentawaiers zijn animisten, en geloven dus dat alle
levende wezens en ook voorwerpen bewoond worden door geesten
en zielen. Om de geesten niet te storen en de harmonie te
bewaren moet de mens 'evenwicht' houden. De Mentawaiers
houden dit evenwicht in stand door rituele handelingen,
die ze punen of puliajat noemen. Deze handelingen moeten
bij diverse gebeurtenissen, zoals het bouwen van een huis,
het begin van een jachtpartij of de dood van het stamhoofd,
voltrokken worden. De Rimata is degene die de rituelen kent.
Tijdens de uitvoering ervan wordt hij bijgestaan door de
Sikerai, de toverpriester, die middels magische krachten
in staat is volgens ingewikkelde formules met de geesten
en zielen te communiceren. De Sikerai wordt vaak bij ziekte
en rampspoed geraadpleegd.
Economie
 Hoofdbestaansmiddelen
zijn sago, taro en diverse andere knolgewassen. De visvangst,
de jacht en het fokken van kippen en varkens zorgen voor
de nodige eiwitten. De oren van de varkens worden ingeknipt,
zodat duidelijk is wie de eigenaar van het dier is.
 Een
belangrijke proteïnebron vormen de larven van de boktor,
die levend of gebakken worden gegeten.
 Met
pijl en boog wordt op zwijnen, apen en reewild gejaagd.
Het is taboe op slangen en krokodillen te jagen. Pijlpunten
worden in een gifmengsel gedoopt, zodat elke verwonding
dodelijk is. Het gif wordt samengesteld uit het sap van
bepaalde boomschorsen en wortels. Ook spaanse peper wordt
aan het mengsel toegevoegd zodat het gif sneller in de bloedbaan
gebracht wordt en zo kan doordringen tot het zenuwstelsel.
Taal
hallo (groet van de
Mentawai)
hoe gaat het ermee
goed, prima, mooi
hoe heet je
mijn naam is
goedendag, tot ziens
langzaam
opa, oma of kleinkinderen
mijnheer
mevrouw
lekker (van eten)
kom, laten we gaan |
anai leu ita
kippa ekken
maeru
kasei onim
.... oniku ....
meikai
moile moile
teteu
bapak, baja
ibu, kalabai
mananam
meita |
bedankt
water
varken(s)
kip(pen)
longhouse
moe
ik (ben)
jij
wij
nee, niet
kan, kunnen
|
masura bagata
oinam
sainak
gouk-gouk
uma
masagok
aku
ekeu
kai
tak
momoi |
|