Eenheid in verscheidenheid
De bevolking in het westen van Indonesië heeft een
typische Maleis uiterlijk: bruine huid, sluik haar en scherpe
gelaatstrekken. In het oosten van Indonesië, met name
op Papoea, hebben de mensen meer Melanesische trekken:
donkere huid, krulhaar en grove gelaatstrekken. De Melanesiërs
zijn de afstammelingen van de eerste bewoners van de Indonesische
archipel, die 30.000 jaar geleden op het toneel verschenen.
De Maleiers kwamen in twee golven vanuit het Aziatische
vasteland Indonesië binnen; de eerste rond 3000 v.
Chr., de tweede rond 300 v. Chr.
  De
eilanden van Indonesië hebben in het verleden altijd
nauw contact met elkaar gehad. Vooral de kustbewoners van
verschillende Indonesische eilanden vertonen grote overeenkomsten
in hun gebruiken en rituelen. Na 1300 versterkte de islam
de gemeenschappelijke band in de Indonesische archipel.
Naast de oude vorstendommen op eilanden als Java en Sumatra,
zorgden vooral de Nederlanders ervoor dat de bestuurlijke
eenheid die Indonesië nu is gevormd werd. Tijdens de
onafhankelijkheidsoorlog werden de verschillende Indonesische
eilanden automatisch bijeengebracht in hun strijd tegen
de gemeenschappelijke vijand.
Het Indonesische harmoniemodel
Het Indonesische harmoniemodel is grotendeels gebaseerd
op eerbied voor het gezag. Voor de Indonesiërs staan
zelfbeheersing en geordende betrekkingen met anderen centraal
in het leven. Indonesiërs hebben een afkeer van het
direct uiten van emoties wat ze als kasar (grof) bestempelen.
Deze filosofie is oorpronkelijk ontwikkeld aan de Javaanse
hoven die zelfbeheersing essentieel vonden om tot geestelijke
verlichting te komen. Men legde de nadruk op de verfijning
van de conversatiekunst en de etiquette. De Javaanse hofkunsten,
zoals de dans en het poppenspel, zijn een duidelijke exponent
van deze drang naar verfijning. De Javaanse hofcultuur werd
overgenomen door het gewone volk op Java, die het vooral
na de onafhankelijkheid over de andere Indonesische eilanden
hebben verspreid.
 De
Malthusiaanse tijdbom
Een van de grootste problemen van Indonesië is de enorme
bevolkingsaanwas. In 1905 woonde er in de republiek 38 miljoen
mensen, in 1982 153 miljoen, en nu ruim 220 miljoen. Door
de enorme bevolkingsaanwas worden steeds hogergelegen stukken
land voor de rijstbouw in gebruik genomen, waarbij de droge
rijstbouw de natte vervangt. De erosie als gevolg van het
verdwijnen van de regenwouden neemt onheilspellende vormen
aan. Vooral op Java, maar ook op veel andere Indonesische
eilanden is dit een reusachtig en onomkeerbaar probleem.
Transmigratie
 Het indonesische Transmigrasiprojekt is het grootste ter
wereld. Ruim vijf miljoen Javanen en Balinezen hebben hun
eiland inmiddels verlaten om in wildernis van verafgelegen
dunbevolkte gebieden hun geluk te beproeven.
Voordat de Indonesische transmigranten naar hun nieuwe bestemming
vertrekken moeten ze een kursus van enkele maanden volgen
waarbij ze geleerd wordt hoe ze jungle moeten rooien, land
bewerken, visvallen maken, kortom alle basisvaardigheden
die nodig zijn om ginds een bestaan te creeëren. Bij
aankomst krijgt de transmigrant een huis en ongeveer twee
hectare grond. Na de grond vijf jaar bewerkt te hebben wordt
het zijn eigendom. Zou men een stuk grond van dezelfde grootte
op Java of Bali hebben, dan was men een rijk man. De bodem
van Kalimantan laat zich echter veel minder gemakkelijk
bewerken en is veel minder vruchtbaar. Het rooien van de
jungle kost meestal enkele maanden. Nadat de grond is vrijgemaakt
van wortels en onkruid spoelt de regen de vruchtbare aarde
dat door niets meer vastgehouden wordt meestal binnen een
aantal jaar weg zodat er niets meer te verbouwen valt. Lukt
het toch om rijst te verbouwen dan is de oogst vaak mager
doordat ratten de velden kaalvreten. Karbouwen kosten teveel
geld en dus ploegt de transmigrant op eigen kracht het veld
om.
Door de slechte resultaten en geplaagd door heimwee houden
vele transmigranten het voor gezien en keren terug naar
hun geboortegrond. Een groot deel van de onsuccesvolle transmigranten
heeft geen kans om terug te keren omdat het nooit genoeg
geld zal kunnen sparen om de terugreis te bekostigen.
 Transmigratie is iets wat regelrecht indruist tegen de Indonesische
cultuur. Het leven van de Indonesier wordt bepaald door
het gevoel in een gemeenschap thuis te horen. Voor de Javaan,
die vaak noodgedwongen moet transmigreren, betekent het
afscheid moeten nemen van de geboortegrond vaak complete
ontreddering, daar de geboortegrond hetgeen is dat de gemeenschap
bij elkaar houdt. Tegelijk worden transmigranten die terugkeren
naar hun geboortedorpen niet meer geaccepteerd, en hebben
ze geen andere keuze dan zich te vestigen in de grote stad.
Burokraten van het Transmigrasi-ministerie te Jakarta
verbinden nog een doel aan het projekt. Volgens hen is de
communistische dreiging in Indonesië nog altijd aktueel
en wordt deze door verspreiding van de bevolking tegengegaan.
Een Hollands idee
Al in 1905 zagen de Nederlanders er de noodzaak van in de
bevolking van Java te verspreiden over de andere eilanden.
Toen woonden er al 37 miljoen mensen op het Indonesische
eiland. Tot de inval van de Japanners werden 200.000 Javanen
onder dwang als plantagearbeider op Sumatra tewerkgesteld.
Het transmigratie idee werd later door de Indonesische regering
overgenomen, met het verschil dat er op vrijwillige basis
aan deel werd genomen. Tijdens het vijfjarenplan 1979-1984
transmigreerden ongeveer een half miljoen gezinnen (ruim
twee miljoen mensen). De Indonesische regering kon bij lange
na niet voldoen aan het aantal aanvragen dat binnenstroomde.
 Ondanks dat de wereldbank sinds het begin van de jaren 70
het projekt met miljarden euro steunde, werd in 1987 vanwege
de hoge kosten en teruglopende inkomsten van de olie industrie
flink gesnoeid in nieuwe plannen. Ondanks de transmigrasi
blijft de ongelijke verdeling van de bevolking over de Indonesische
archipel een nijpend probleem voor de republiek. In Papoea wonen gemiddeld 3 mensen op een km², op Java bijna
300 keer zoveel.
Geboortebeperking
In 1970 begon de Indonesische regering met een grootschalige
campagne voor geboortebeperking. Het resultaat van dit programma
is dat de bevolkingsgroei van 2,7 procent per jaar in 1970
is afgenomen tot 2,1 procent in 1985. Toch blijft het geboortecijfer
beangstigend hoog, jaarlijks groeit de bevolking met 1,5
miljoen mensen.
Ontmoet de bevolking van Indonesië met Travelmarker
Reizen
| tmreizen.nl |
  |
| Maak kennis met de bevolking
van Indonesië tijdens een zeer bijzondere vakantie
met privé-chauffeur van Travelmarker Reizen. |
|
vliegticket
