Pulau Alor
Alor vormt samen met het eiland Pantar
de Alor archipel. Het 2.800 km² grote Alor ligt het meest
oostelijk in de archipel, en heeft nog een zeer ruig landschap
waardoor maar weinig wegen lopen. Het ligt op ongeveer 60
kilometer afstand van West-Timor. De flora op het eiland
wordt gekenmerkt door de lontarpalm en over de fauna is
het misschien zinvol te vermelden dat de boa constrictor
in grote getale voorkomt op Alor. Kijk dus een beetje uit
waar je loopt. Alor telt ruim 140.000 inwoners, die uiterlijk
veel gelijkenis vertonen met de papoeas van Irian Jaya.
De geschiedenis van Alor
Handelaren uit China, Java en Sumatra moeten Alor en Pantar
op zoek naar goud, sandelhout en slaven bezocht hebben.
Het is echter onbekend wie de vele mysterieuze Moko drums
naar Alor heeft gebracht en waarom. Het is hoogst onwaarschijnlijk
dat er op Alor een cultuur is geweest die deze drums zelf
vervaardigde. Echt met zekerheid kan men dit niet zeggen,
omdat er nooit enig archeologisch onderzoek op Alor is gedaan.
Wel kan er met zekerheid gezegd worden dat er stylistische
overkomsten zijn tussen de Moko drums van Alor en de kunst
van de Dongson cultuur van 350 v. Chr. uit Noord Vietnam.
Het blijft een raadsel waarom ze, indien er in het verleden
in deze drums gehandeld werd, te vinden zijn op Alor en
het buureiland Pantar, twee eilanden die ver van de commerciële
handelsroutes aflagen. In 1918 en 1919 werden er door het
Nederlandse gouvernement zo'n 200.000 drums op Alor geteld.
Tegenwoordig vormen de Moko drums nog altijd een belangrijk
element bij de bruidsschatten tijdens een huwelijk.
De komst van de Europeanen op Alor
Door het boek van Magelhaan (rond de wereld) wist de westerse
wereld van het bestaan van Alor. Het boek schrijft over
het schip De Victoria die van de Molukken naar Alor voer,
waar ze van 12 tot 25 januari 1522 voor anker ging. Over
de bevolking van Alor werd geschreven dat ze welvarend waren,
en veilig voor aanvallen van buitenaf. Door het contact
met de sultanaat van Ternate was het grootste gedeelte van
de kustbewoners in die tijd moslim. In de 14e eeuw bekeerde
de heiligman Moktar een groot deel van de bevolking van
Alor en Pantar. Eerdere contacten met moslimhandelaren uit
Java vereenvoudigden zijn missiewerk. De eerdere handel
met de Hindoe-Javanen uit het Majapahit rijk had geen invloed
gehad, zij kwamen niet om hun religie over brengen. Na de
15e eeuw moeten er zwarte Portugezen zijn geweest op Alor.
Deze afstammelingen van de eerste Portugezen, die getrouwd
waren met donkere inlandse vrouwen, ook wel Topasses genoemd,
kwamen van Noord-Timor om te plunderen en vrouwen te zoeken.
Weinig is hiervan bekend, aangezien de weinig geletterde
Topasses wel wat anders te doen hadden dan hun intriges
en veroveringen op schrift vast te stellen. In 1851 werd
Alor door de Portugezen afgestaan aan Holland. Verder is
er weinig bekend over de geschiedenis van Alor.
Religie op Alor
Sinds het moment dat de missionarissen op Alor kwamen in
1940 is driekwart van de bevolking protestants, alhoewel
ook deze mensen nog steeds de voorouders vereren. De overige
eilandbewoners zijn moslim, en nog maar een klein percentage
is animist.
Feesten op Alor
Een festival op Alor wordt aangekondigd door het slaan
op gongs, drums bekleed met hertenvel, en Mokos, waarbij
de lego-lego dans wordt uitgevoerd. Tijdens deze kringdans
slaat iedereen de armen om de taille van de persoon ernaast.
Vroeger werd rond een voorouderlijke steen en een menselijk
hoofd gedanst, tegenwoordig kan het rond alles wat een zekere
waarde heeft worden gedaan. Soms worden er tijdens de dans
spontaan pantums - een gedicht of gezang - opgevoerd. De
ceremonie eindigt 's ochtends met het slachten van een varken
die op een Moko ligt. Er wordt nog steeds traditionele kleding
gedragen tijdens zo'n ceremonie, maar als eerbetoon aan
de protestanse missionarissen draagt men er westerse kleding
onder. Anders zou het veel te bloot zijn.
Economie op Alor
Tamarinde is het belangrijkste exportproduct van Alor,
gevolgd door kemiri- en kenarinoten. Vroeger werd Alor ook
wel Nusa Kenari (kenari noten eiland) genoemd, omdat elk
hoog geplaatst persoon als afscheidskado een zak vol kenarinoten
kreeg. Naast deze drie producten exporteert Alor copra,
zeeschelpen als ingredient voor verf, hoorns van herten
als chinees medicijnen of als handwerk, en huiden van boa
constrictors.
Taal op Alor
Er worden acht verschillende talen gesproken op Alor, waarvan
de meeste relateren aan de niet-austronesische talen die
in Irian Jaya worden gesproken. De taal die voor Alorees
doorgaat is daar een uitzondering van. Deze wordt vooral
in de buurt van Kalabahi, de hoofdstad van Alor, gesproken
en is afkomstig van de Austronesische talen die van Oost-Flores
tot Alor gesproken worden.
De moko drums van Alor
Met de Mokodrums roepen de Alorezen de goden van de aarde,
lucht en de voorouderlijke geesten op. Door het geluid van
de drums krijgen de Alorezen verbinding met hun voorouders.
Er zijn veel verschillende soorten drums. Ze onderscheiden
zich door kleine verschillen als grootte, vorm, ontwerp,
en motieven. De drums van Alor zijn van generatie op generatie
gegaan en worden als heilig beschouwd. Het bezitten van
veel Mokos' geeft een man meer status. In de tijd dat er
nog klassen heersten kon iemand zichzelf tot de adelstand
verheffen door het bemachtigen van een groot aantal Mokodrums.
Nog altijd is de Moko drum op Alor een belangrijk element
in de bruidsschat. Als een jonge man wil trouwen en geen
Moko bezit, zal hij er net zolang voor moeten werken dat
hij er zich een kan veroorloven. Sommige Moko's zijn wel
€ 1500 waard. Vroeger werden ze verruild tegen
tonnen rijst, varkens, geiten en stof. Afhankelijk van de
status van het huwbare meisje worden er een of meerdere
drums als bruidsschat gegeven. Voor de dochter van de raja
zijn vele drums nodig.
Transport van en naar Alor
Per vliegtuig
Het vliegveld van Alor ligt bij Kalahabi. De vlucht naar
Kupang duurt 1 uur. Check of er nog directe vluchten van
Alor naar Bali zijn.
Per boot
Vanaf Alor gaat er eens per week een ferry naar Kupang.
De overtocht op deze meestal overvolle veerboot duurt 14
uur. Er is ook een bootverbinding tussen Alor en Wairiang
(Lembata),
die soms stopt bij Pantar. Onregelmatig vertrekken vracht
schepen die ook passagiers meenemen van Kalabahi naar Kabir
(2,5 uur) en Baranusa (5 uur) op Pantar. Er is ook een wekelijkse
bootdienst tussen Kalabahi en Larantuka op Flores.
Lokaal Transport op Alor
Er rijden bemo's tussen Kalabahi en Kokar (20 km) en tussen
Kalabahi en Moru (11 km). Beiden wegen zijn verhard. Langs
de noordkust van Alor gaat een redelijk goede weg naar Bukapiting.
Dit kan ook nog door een bemo gereden worden. Als je verder
het binnenland van Alor in wil ben je afhankelijk van trucks
die af en toe naar Taramana en Maritaing (99 km van Kalabahi),
of richting Pumi gaan. Tijdens het regenseizoen is dit onmogelijk.
Kalabahi
De hoofdstad van Alor, en tevens de enige stad, heeft een
paar duizend inwoners. De stad is gelegen aan een lange
baai die in de volksmond ook wel de 'geiten bek' wordt genoemd.
In Kalabahi vind je de enige losmens van het eiland
Tapkale
Dit traditionele dorp ligt op 13 km van Kalabahi, en is
redelijk makkelijk te bereiken via de weg. In het dorp kun
je een aantal fraaie traditionele Alorese huizen bezichtigen
en met een beetje mazzel een ritueele ceremonie.
Mali
Dit fraaie drie km lange strand ligt 18 km buiten Kalabahi,
vlakbij het vliegveld van Alor.
Atimelang
Na 5 uur wandelen vanaf de hoofdstad Kalabahi kom je in
het in een vallei gelegen traditionele dorp Atimelang. Alleen
de kerken hebben een tinnen dak, voor de rest hebben de
huizen merendeels nog rieten daken. Het stenen huis in het
dorp is gebouwd voor een Amerikaanse antropoloog die hier
van 1932 tot 1935 onderzoek deed. De traditionele huizen
hebben beneden een open kookgedeelte met daarboven een tweede
verdieping. De verdiepingen zijn door middel van een kleine
opening met elkaar verbonden. Naast de traditionele huizen
zijn er ook 'moderne' huizen. Deze zijn rechthoekig en staan
direct op de grond met muren van gespleten bamboe.
Met een beetje geluk kun je in Atimelang een oude ritueele
dans meemaken, die vroeger gehouden werd voordat de strijders
gingen koppensnellen. Deze wordt uitgevoerd door een krijger
gekleed in traditionele kleding. Beschermd door rechthoekig
schild op z'n rug, en gewapend met pijl en boog voert hij
een trance-achtige dans uit.
|
vliegticket
