Noord-Sulawesi - Het Nationale Park Bunaken - Manado Tua

Bunaken - Manado Tua

Het 79.056 hectare grote zeereservaat Bunaken is voor sommigen de belangrijkste en soms zelfs enige reden om naar Sulawesi te komen. De zeetuinen van het in 1991 opgerichte nationale park Bunaken worden al sinds 1982 beschermd, en behoren tot de mooiste van de wereld. Het park bestaat uit een groep van 5 eilanden voor de kust van Manado en het Arakan rif, dat ten zuiden van de stad ligt. De 5 eilanden zijn Bunaken, Manado Tua, Siladen, Mantehage en Nain.

De stand van zaken in het nationale park Bunaken-Manado Tua

Ondanks de status van het nationale park Bunaken-Manado Tua valt er nog veel te verbeteren. De eilandbewoners leven voornamelijk van de visvangst en vormen door de werkmethoden een bedreiging voor de variëteit aan vissoorten. Levende vissen worden nog altijd illegaal gevangen voor de aquariummarkt en de export naar bijvoorbeeld Hongkong. Deze vissen worden met het uiterst giftige kaliumcyanide gevangen. Ook de toeristenindustrie werkt aan de degradatie van de koraaltuinen van het nationale park Bunaken-Manado Tua mee. Teveel boten leggen aan op het rif en trekken met hun ankers het koraal kapot, terwijl er op 20 duiklokaties boeien zijn aangebracht. Duikgidsen vissen met speren. Door onervaren duikers, maar natuurlijk ook door lokale vissers, heeft het koraal hier op sommige plekken behoorlijk wat schade geleden. Duikplekken zoals Tanjung Pisok en Raymond zijn inmiddels behoorlijk toegetakeld door duikers. Blijf dus overal vanaf en zorg ervoor als duiker goed uitgetrimd te zijn.

Dankzij een 1200 m diepe zeegeul tussen het vasteland en het reservaat heeft het koraal geen last van de vervuiling die een grote stad als Manado oplevert. De grootste vervuiling komt vanaf de eilandjes van het nationale park Bunaken-Manado Tua zelf. De meeste eigenaars van de eenvoudige accommodatie op de eilandjes gooien hun afval zo in zee, al hebben toeristen het daarvoor netjes in een prullenbak gedeponeerd. Als de stroming een beetje tegenzit zie je soms meer plastic zakken dan vissen onder water. Neem je blik en plastic dus mee terug naar Manado en maak de eilandbewoners erop attent afval te begraven of te verbranden. Een andere bedreiging voor het rif vormt de stervis die zich voedt met koraal.

Hoe er te komen

Pulau Bunaken

Bunaken is een klein eiland (808 ha), op 15 km vanaf Manado. Doordat het het dichtst bij Manado ligt, en het het meest beschutte van de 5 eilanden is, vormt Bunaken het centrum van het zeereservaat. Van de 26 duiklokaties van het reservaat ligt ruim de helft rond Bunaken. De 3000 eilandbewoners leven voor grotendeels van de visvangst en de koprateelt. Kampung Bunaken heeft inmiddels een groot aantal primitieve bungalows. Het dorp ligt aan Baai van Liang aan de zuidkust van het eiland.
Zwemmen voor pantai Liang is alleen bij hoog water mogelijk. De pier van kampung Bunaken eindigt op het rif, en kan dus gebruikt worden als springplank. Wanneer het eb is kun je via de pier toch het koraal bereiken. Om te gaan duiken en snorkelen is het het beste een boot te charteren die je naar goede lokaties kan brengen.
Het koraalrif loopt langs de gehele zuidkust en rond de oostelijke en westelijke punt van Bunaken. Vanaf de oost- en westpunt strekt het koraal zich over een afstand van 600 m in zee uit. De noord- en oostkust van Bunaken telt verschillende zandstrandjes, die door mangrovebossen van elkaar gescheiden worden. Het mooiste koraal en de spectaculaire koraalmuur ligt rond de duiklokaties Lekuan I, II en III. Vanwege de geringe stroming en het heldere water zijn dit vooral voor beginnende duikers goede en veilige lokaties. In 1979 heeft prins Bernhard hier zelfs gesnorkeld. Ook alle andere lokaties, met uitzondering van kampung Bunaken, die ten zuiden van het gelijknamige dorp ligt, zijn beslist de moeite waard.
Vanwege sterke stromingen, die vrij plotseling kunnen optreden, zijn Sachiko's point (waar je overigens goed kunt snorkelen), Mike's point en Raymond voor beginners niet de beste keus. Deze lokaties zijn net als Mandolin bijzonder lonend voor duikers die dieper dan 30 m gaan. Stromingen zijn overigens in de namiddag het sterkst.

Bezoek Bunaken met Travelmarker Reizen

tmreizen.nl
Travelmarker Reizen organiseert zeer bijzondere reizen naar Bunaken met privé-chauffeur .

Hotels op Pulau Bunaken

Bunaken wordt langzamerhand volgebouwd met houten hutjes, die elkaar qua comfort en prijs niet veel ontlopen. Bij vrijwel iedereen zijn de maaltijden bij de kamerprijs inbegrepen. Probeer een hoger liggend huisje te bemachtigen voor privacy en uitzicht. Zorg voor een klamboe. Wassen doe je met brak water, zoet water moet uit Manado worden aangevoerd.
Sommige homestays op Bunaken verhuren duikbrillen en snorkels, maar het is beter eentje bij je te hebben. De vraag is namelijk groter dan het aanbod. Hou er rekening mee dat Indonesiërs al het afval in het water donderen, neem je troep dus mee terug naar Manado, anders duik je over een paar jaar alleen nog maar op afval. De meeste accommodatie ligt langs pantai Liang, maar er zijn ook nog een aantal goedkopere losmens langs pantai Pangalisang, aan de oostkust van Bunaken. Als alles aan een kant vol zit kun je in een dik half uur naar het andere strand lopen.

Langs pantai Liang
Het koraal voor pantai Liang is mooier dan dat voor pantai Pangalisang. Hoewel het strand er ook mooier is kun je voor je rust beter in Pangalisang slapen. Vooral in het weekend wordt pantai Liang overspoeld door dagjesmensen. Laat je bij de pier voor het Phpa-kantoor op Bunaken afzetten.

Langs pantai Pangalisang
Hoewel het koraal voor de kust van pantai Liang beter is, zijn de losmens langs dit strand vooral vanwege de sfeer toch een goede keuze. Ook hier zijn de kamerprijzen inclusief 3 maaltijden. Het strand is grotendeels begroeid met mangrove en een stuk rustiger dan dat van Liang. Laat de boot je bij de monstrueuze witte kerk van kampung Bunaken afzetten. Er is hier geen pier, dus je moet een stukje door het water waden. Vanaf de kerk loopt een zandpad naar pantai Pangalisang.

Eten & Drinken op Bunaken

Degenen die hun duikavonturen voor de lunch moeten onderbreken kunnen bij verschillende homestays op Bunaken terecht voor een overheerlijke maaltijd vis, rijst en groente. Let op de prijzen van de drankjes, want vooral voor thee of koffie worden op Bunaken soms belachelijke bedragen gevraagd.

Manado Tua

Het eiland Manado Tua is een uitgedoofde vulkaan in zee. Volgens sommigen lag de oudste haven van de Minahasa op dit eiland, totdat deze 500 jaar geleden naar Manado-stad verhuisde. In elk geval hebben de Portugezen op Manado Tua een steunpunt gehad op hun route naar de specerijeneilanden.
Het is mogelijk de 822 m hoge vulkaan te beklimmen. Op de flanken van de perfect conische vulkaan leven zwarte makaken en koeskoes. Je hoeft niet helemaal naar boven, want vanaf de top wordt het uitzicht door de vegetatie gehinderd. Rond het eiland Manado Tua liggen 4 duiklokaties, waarvan Tanjung Kopi en Pangulingan af en toe last hebben van sterke stromingen en hoge golven. De verscheidenheid aan vissen is hier kleiner dan rond Bunaken.
Het koraal voor de dorpjes Papindaan en Bulo is vrijwel geheel vernietigd doordat het als bouwmateriaal is gebruikt. Vanaf het strand is het vanwege ondiep koraal vrijwel onmogelijk de zee in te komen.

Pulau Siladen

Het eiland Pulau Siladen, dat slechts 1000 m lang en 500 m breed is, is in 1886 gekocht door 6 ristocratische families, afkomstig van de Sangihe Talaud-eilanden. Deze families waren naar Manado gegaan om daar te protesteren tegen de benoeming van een nieuwe raja over hun eilanden. Na de klacht van de families aangehoord te hebben, werd het hen verboden terug te keren naar Sangihe Talaud. Wel mochten ze Siladen kopen. Op Siladen wonen tegenwoordig zo'n 260 mensen, die vrijwel allemaal afstammen van de 6 families.
Het koraal rond Pulau Siladen is vooral voor snorkelaars de moeite van een bezoek waard. Voor de losmens op het eiland kun je goed snorkelen. Als je vanaf Martha naar links gaat zit je boven zacht koraal, het harde koraal ligt rechts. Bij laag water verzamelt de bevolking van Pulau Siladen eetbare weekdieren op het rif. Iets ten zuiden van het eiland ligt een goede duiklokatie voor duikers die grotere zeevissen en pijlstaartroggen willen zien. Pas met de laatste een beetje op. In 1991 is een Italiaan omgekomen die de rog aanzag voor een mantarog en een ritje op zijn rug wilde maken. De rog had hier geen zin in en trof zijn berijder dodelijk met zijn pijlstaart.

Hotels op Pulau Siladen

Het waterprobleem op Siladen is nog groter dan op Bunaken, dus het is hier spaarzaam douchen met brak water. Voor dit ongemak krijg je wel een authentieke 'Robinson Crusoe lifestyle' terug.

Transport naar Pulau Siladen

Het eiland is per gecharterde prauw vanaf Pasar Bersehati (Manado) bereikbaar. Het is goedkoper om eerst met de reguliere boot naar Bunaken te varen en daar een bootje naar Siladen te charteren.

Pulau Mantehage

Mantehage ligt op 1,5 uur varen van Manado en is het grootste eiland van het marinepark. Op Pulau Mantehage leeft nog een groot aantal herten. De eilandbewoners leven ook hier voornamelijk van visvangst en kopra.
Op het koraal langs de noordkust van Mantehage ligt Daseng, een paaldorp van de Bajau. Ten noorden van Daseng ligt een onderwatergrot op 30 m diepte.
De beste duiklokaties liggen ten westen en ten zuiden van Pulau Mantehage. Het rif is hier ondiep en uitgestrekt, waardoor het ook de moeite waard is voor snorkelaars. Het zicht is iets minder dan rond Bunaken. Vanaf Pulau Mantehage kun je moeilijk het water in komen, omdat het grotendeels omgeven is door mangrove en ondiep koraal. Barracudapoint is de plek voor duikers die haaien, dolfijnen en barracuda's willen zien.

Nain Besar

Het -ondanks de naam- kleine eiland Nain Besar wordt omringd door een barrière-rif. Nain heeft 2 dorpen, waarvan de een christelijk en de ander islamitisch is. De bevolking houdt zich naast de visvangst ook bezig met het vervaardigen van houtsnijwerk en helaas ook het maken van souvenirs van schelpen. De bevolking heeft een stuk uit het rif gehakt, zodat ze Nain Besar ook bij eb met hun boten kunnen bereiken.
Nain heeft de grootste variatie rifsoorten. Snorkelaars en duikers komen een km uit de kust het beste aan hun trekken. Batu Kapal is een koraalformatie op 42 m diepte, en dus voor de meeste duikers onbereikbaar. Af en toe worden zeekoeien rond Nain Besar gezien.

Nain kecil

Ten oosten van Nain Besar ligt het kleine eiland Nain Kecil, dat bij eb door een zandplaat met Nain verbonden is.

Nederlands scheepswrak bij Molas Beach

Dit 60 m lange scheepswrak is waarschijnlijk in de Tweede Wereldoorlog tot zinken is gebracht. Het ligt vlak voor Molas Beach, waar de bases van verschillende duikscholen liggen.
Hoewel het zicht rond het scheepswrak slechts maximaal 10 m bedraagt, kan het duiken hier een welkome afwisseling zijn voor duikers die al verschillende lokaties hebben bezocht. Dit is overigens geen scheepswrak waar je als onervaren duiker mee moet spelen. Vooral het binnenste van het scheepswrak is riskant vanwege opstuivend zand dat al het zicht wegneemt. Ook voor ervaren duikers is het zaak goed op tijd en lucht te letten omdat het scheepswrak tussen de 25 en 40 m diep ligt. Neem een krachtige zaklamp mee.

Arakan Wowontulap

Het ten zuidwesten van Manado gelegen Arakan Wowontulap schiereiland maakt ook deel uit van het Nationale Park Bunaken-Manado Tua. In de uitgestrekte zeegrasbedden voor de kust grazen zeekoeien (dugongs) en zeeschildpadden.
Het gebied dat zich van de mangrovebossen langs de kust tot de 664 m hoge Gunung Tanuwantik uitstrekt, behoort ook tot het marinepark. Het bestaat grotendeels uit primair regenwoud en heette in het verleden het Nationale Park Kembo.

Transport

Om bij Arakan Wowontulap te komen moet je vanaf terminal Malalayang een bus nemen naar Tanawangko (24 km) en dan overstappen op een bus naar Arakan. Vraag aan de chauffeur of hij je in het dorpje Raprap wil afzetten. Hier kun je bij het dorpshoofd overnachten. Deze vriendelijke man kan ook een gids voor een tocht door het park regelen of een boot ritselen waarmee je de zeetuinen van Arakan Wowontulap kunt verkennen.

Duikbases

De meeste duikscholen van Manado bieden ook accommodatie. Ze bevinden zich te Molas Beach, 8 km ten noorden van Manado, of het in het ten zuiden van het centrum gelegen Malalayang.

starfish.ch
Veel info, kaartjes en foto's van de duiklokaties voor de kust van Manado

Bestel 'n vliegticket, hotelkamer en nog veel meer via Travelmarker

Zoek een voordelige vliegticket lastminute reisverzekering hotelkamer vakantiehuisje camping reisarrangement golfreis cruise huurauto treinreis