Bezienswaardigheden in Makassar
  Benteng
Makassar (Fort Rotterdam)
Geschiedenis
Het in het hart van de stad gelegen fort Rotterdam is een
van de best bewaard gebleven Nederlandse forten in Indonesië.
Raja Tunipalangga van Gowa had hier al in 1545 een aarden
omwalling neergezet, die hij Makassar noemde. In 1634 werd
de omwalling door sultan Alauddin verstevigd met stenen
muren. Nadat admiraal Cornelis Speelman het fort in 1667
op Gowa veroverd had, gaf hij het de naam van zijn geboorteplaats
Rotterdam. In 1673 werd met de bouw van de indrukwekkende
7 m hoge en 2 m dikke verdedigingsmuren begonnen. Steen
werd aangevoerd uit Maros, kalk uit Selayar en hout uit
Tanete en Bantaeng. Fort Rotterdam werd een belangrijk bestuurscentrum
en kreeg naast verschillende in Hollandse stijl opgetrokken
huizen eveneens een kerk op de binnenplaats. Admiraal speelman
gaf de volgende beschrijving van het fort:
`een sterk fort met een voorraad goed drinkwater en
gelegen op een gezonde lokatie, dat bovendien een geschikte
haven heeft waar onze schepen voor bijna elke wind kunnen
schuilen, zodat het met recht een bastion van de waardevolle
Oostelijke Districten mag worden genoemd’.
In 1937 had het fort zijn defensieve functie verloren
en kregen de gebouwen diverse andere bestemmingen. Tijdens
de Japanse bezetting was het het centrum voor wetenschappelijk
onderzoek op het gebied van linguïstiek en landbouw.
In 1970 werd begonnen met een grootscheepse renovatie van
de vesting, zodat de bezoeker nu een goed beeld krijgt van
een 17de-eeuws Nederlands fort. Tegenwoordig huisvest het
fort het conservatorium voor muziek en dans, het stadsarchief
en het historisch en archeologisch instituut waar de Indonesische
archeologische dienst zetelt.
 Het
huidige fort
Voor het fort staat een ruiterstandbeeld van Hasanuddin,
de sultan van Gowa. Om zijn hardnekkige strijd tegen de
VOC, waaraan hij het fort in 1667 verloor, is hij opgenomen
in de verzameling nationale helden van Indonesië. Het
fort heeft 5 bastions, 4 op elke hoek en een aan de zeekant
die de toegang tot de vesting biedt. Vanuit de lucht gezien
heeft het fort door de bastions de vorm van een reusachtige
schildpad die naar zee kruipt. De schildpad wordt gezien
als het symbool van de Makassaren, die op het land wonen
maar op zee de kost verdienen. In de volksmond werd het
fort ook wel Benteng Penyu genoemd. Op een paar bastions
bevinden zich nog altijd antieke kanonnen. Het is mogelijk
over het grootste deel van de vestingmuren te lopen.
In het fort bevinden zich 13 gebouwen, waarvan er 11 in
de 17de eeuw door de Nederlanders gebouwd zijn en 2 door
de Japanners tijdens de oorlog. Het oudste is ‘Speelman’s
Huis’, een indrukwekkend gebouw uit 1686, dat direct
na binnenkomst van het fort aan de linkerzijde ligt. Speelman
heeft hier zelf nooit gewoond, aangezien hij al in 1681
in Batavia tot gouverneur-generaal was benoemd en daar 3
jaar later overleed. Wel woonde de gouverneur van Celebes
er tot halverwege de 19de eeuw. Daarna betrok hij een gerieflijker
woning in Jalan A. Yani. In Speelman’s huis is nu
Museum la Galigo II ondergebracht. Het museum heeft een
imposante verzameling wapens, pentekeningen, munten, postzegels,
schelpen en gebruiksvoorwerpen, geëtaleerd in een ‘oorspronkelijke’
omgeving. Ook de verzameling textiel is de moeite waard.
Het huidige administratiekantoor was het officierskwartier.
In het midden van het fort ligt de 18de-eeuwse kapel, die
tegenwoordig als vergaderruimte gebruikt wordt. Het interieur
is niet bijzonder. De barakken voor de manschappen bij de
oostmuur huisvesten nu een kleine bibliotheek. De oude Nederlandse
boeken, die voor het merendeel toebehoorden aan dominee
Mates, een 19de-eeuwse zendeling, zijn de favoriete kost
van wormen. In Mates’ erfenis bevinden zich scheepsjournalen
van VOC-kapiteins en lontara, antieke teksten op lontarpalmblad.
De Indonesische archeologische dienst is gehuisvest in het
gebouw dat vroeger onderdak bood aan de hoofdadministratie
van de VOC. De benedenverdieping van het gebouw, dat in
de zuidoosthoek van het fort ligt, deed in het verleden
dienst als gevangenis. Het museum La Galigo I bevindt zich
in de lange reeks gebouwen aan de zuidkant van het fort.
Hierin lag vroeger de handelswaar uit Oost-Indonesië
opgeslagen. Er worden verschillende prehistorische vondsten,
alsmede keramiek, muziekinstrumenten, kledingstukken en
schaalmodellen van traditionele huizen en boten tentoongesteld.
In een cel in het Bacan Bastion, in de zuidwesthoek van
het fort, zat prins Diponegoro gevangen. Deze prins was
de leider van de opstandelingen tijdens de Java-oorlog (1825-30),
en sleet zijn laatste jaren in ballingschap in het fort.
In 1855 overleed hij hier.
Openingstijden
Het fort is elke dag open van 7.30 tot 18.00 uur. De toegang
is gratis, maar er wordt wel verwacht dat je je naam in
het buku tamu (gastenboek) noteert. Beide musea zijn open
van di-do 8.00-14.00 uur, vr 8.00-11.30 uur, za-zo 8.00-13.00
uur. Op maandag zijn ze gesloten. Als je de beheerder van
het terrein echter wat uang rokok (kleingeld) toestopt,
doet hij graag alle deuren voor je open.
Graf van prins Diponegoro
Het graf van de prins, de zoon van sultan Hamengkubuwono
III van Yogyakarta, is gebouwd in Javaanse stijl en ligt
op een kleine begraafplaats aan Jl. Diponegoro. Prins Diponegoro
(1785-1855) was de leider van de opstandelingen tijdens
de Java-oorlog. Deze bloedige oorlog, die van 1825 tot 1830
duurde, heeft aan beide zijden vele slachtoffers geëist,
maar decimeerde vooral de plattelandsbevolking van Java.
De strijd werd door een list in het voordeel van de Nederlanders
beslist. Tijdens onderhandelingen werd de prins gewoon gevangen
gezet en naar Sulawesi verbannen, waar hij in 1855 in Makassar
stierf. Behalve zijn vrouw liggen ook andere familieleden
van de prins op de kleine begraafplaats. Van de familiestamboom
op een muur is af te lezen dat de nazaten van de prins nooit
meer terugkeerden naar het hof van Yogyakarta. Zij bleven
in Makassar wonen. Ook de oude verzorger van het graf is
een afstammeling van Diponegoro. Hij heeft de sleutel van
de toegangspoort tot de begraafplaats. De prins is een van
de oudste nationale helden van de republiek en tegenwoordig
is er geen stad meer in het land zonder een Jalan Diponegoro.
Het graf is dan ook een soort bedevaartsplek, waar vooral
op donderdagavond pelgrims aan de ziel van Diponegoro gunsten
komen vragen.
Chinese tempels
In Jl. Sulawesi staan een paar Chinese tempels. Deze straat
heette in de koloniale periode dan ook de Tempelstraat.
Helaas is de mooiste tempel, de 350 jaar oude Ibu Agung
Bahari op nummer 41, tijdens de anti-Chinese rellen van
september 1997 tot de grond toe afgebrand. De moderne, 6
verdiepingen tellende Long Kwan Gong (Tempel van de Verschijning
van de Draak) ligt op nummer 172, bijna op de hoek met Jl.
Lembeh. Ter hoogte van Jl. Bali ligt de derde tempel van
Jl. Sulawesi; de vrij nieuwe Istana Naga Sakti. De Vihara
Dharma Loka ligt op de kruising van Jl. Lombok met Jl. Timor.
Deze is in 1953 gebouwd ter vervanging van een tijdens de
Japanse bezetting verwoeste tempel die in Jl. Sulawesi stond.
De tempels zijn geopend van 6.00 tot 17.00 uur.
Het Mandala Monument
Deze 85 m hoge zuil domineert sinds september 1995 de
skyline van Makassar. Het monument herdenkt de bevrijding
van Irian Jaya. Irian Jaya, het vroegere Nieuw-Guinea, was
tot 1963 in Nederlandse handen gebleven, en de verovering
ervan was een van de belangrijkste doelstellingen van president
Sukarno. Suharto, de huidige president, speelde een belangrijke
rol bij de planning van de militaire operaties tegen de
Nederlanders. Zijn hoofdkwartier lag op de plek waar nu
de zuil staat.
Het is duidelijk dat de architect geïnspireerd was
door het Monas, het Nationale Monument in Jakarta. Ook dit
monument heeft een lift die je naar het panoramapunt bovenin
de zuil brengt. Aan de voet van de zuil zie je huizen in
koloniale stijl, die in brand lijken te staan. De schuin
afgesneden bamboe is karakteristiek voor monumenten die
aan de strijd tegen de Nederlanders herinneren. Bij gebrek
aan beter gebruikten vrijheidsstrijders tijdens de onafhankelijkheidsoorlog
scherp gemaakte stukken bamboe, de bambu rucing.
 Markten
De Pasar Sentral is de centrale markt van de stad. Rond
de gloednieuwe Makassar Mall, het enorme winkelcentrum van
deze markt, ligt het centrale bemo-station. Er wordt vooral
veel huisraad en kleding verkocht. Interessant zijn de zijden
en katoenen sarongs.
Ten zuiden van fort Rotterdam ligt de kleine Pasar Baru.
Op deze markt wordt vooral veel groenten en fruit verkocht.
De Pasar Ikan Rajawali ligt in Jl. Rajawali. De beste tijd
om deze leuke vismarkt te bezoeken is ‘s ochtends
tussen 6 en 7 en om 3 uur ‘s middags, wanneer de vis
wordt geveild. Damri-bus nr 6 rijdt vanaf de Pasar Sentral
naar de vismarkt.
Naast de bibliotheek (Jl. Lamadukelleng) ligt een straat
waar elke dag siervissen verkocht worden. Ze hangen in plastic
zakken aan rekken.
 De
havens van Makassar
In de haven van Paotere, 3 km ten noorden van het centrum
van Makassar, kun je de traditionele Buginese schoeners
bewonderen. De haven is meest interessante van de 3 havens
van de stad. De vuurtoren, die vlakbij ligt, is meer dan
100 jaar oud. De beste tijd voor een bezoek is vroeg in
de ochtend of halverwege de middag, wanneer de vissers aankomen
met hun vangst. Let wel goed op je spullen, want zoals bij
elke haven zijn hier grote aantallen zakkenrollers werkzaam.
Paotere is het makkelijkst met een bemo vanaf Pasar Sentral
te bereiken.
De grootste en modernste haven ligt langs Jl. Martadinata.
Hier leggen de Pelni-schepen en grote vrachtschepen aan.
Bundt’s orchideeën en zeeschelpencollectie.
Deze privécollectie is te bewonderen in Jl. Mochtar
Lufti 15 (Tel 322572). C.L. Bundt was een van de voornaamste
orchidee-verzamelaars ter wereld. Zijn experimenten met
bloemen hebben nieuwe exemplaren opgeleverd, die geregistreerd
zijn op de Lijst van Sander in Londen. In juli en augustus
kunnen liefhebbers van flora rustig aan de verzameling voorbijgaan,
die staat er dan verwelkt bij. De beste tijd voor een bezoek
valt helaas in de regentijd, een tijd die je meestal probeert
te vermijden. De schelpenverzameling lijkt inmiddels meer
op een commerciële schelpenwinkel. Volgens mevrouw
Bundt waren de ruim 30 grote nautilusschelpen niet te koop,
aangezien deze beschermd worden. Een medewerker vertelde
echter dat de kleintjes wel te koop zijn! Voor mensen die
zich bewust zijn van de schade die door dit soort roekeloze
verzamelpraktijken aan de onderwaterwereld wordt toegebracht,
is dit een absolute afrader. Dagelijks geopend, toegang
gratis, donatie gewenst (waarmee je in onze optiek dus meewerkt
aan de vernietiging van de onderwaterwereld voor de kust
van Makassar).
Stel je eigen reis naar Makassar samen met Travelmarker
Reizen
| tmreizen.nl |
  |
Stel je eigen reis naar
Makassar samen met de bouwstenen,
vliegtickets, autohuur en losse hotelovernachtingen
van Travelmarker Reizen |
|
vliegticket
