Noord-Sulawesi - Manado

Manado

Manado is met 330.000 inwoners na Makassar de belangrijkste stad van Sulawesi. Ofschoon de provinciehoofdstad door zware Japanse bombardementen in de Tweede Wereldoorlog van bezienswaardigheden ontdaan is, is het door de vele hotels, restaurants en winkels een prima basis voor tochten in de omgeving. Manado is een levendige, gastvrije en nogal westerse stad. In 1994 won de stad de prijs voor de schoonste stad van Indonesië. Of dit nogmaals zal gaan gebeuren is nog maar de vraag, want het vuilverwerkingsprobleem van de stad wordt met het jaar groter. De vrouwen van Manado komen op de ranglijst van de meest geschikte bruid op de tweede plaats in Indonesië, na de dames van de Midden-Javaanse stad Solo.

Geschiedenis

In de 16de eeuw lag op de plek van het huidige Manado een nederzetting, toen Wenang genaamd. In 1623 kreeg de plaats de naam Manado, een naam die waarschijnlijk afgeleid is van 'manarowe', hetgeen verenigen betekent. In 1617 bouwden de Spanjaarden een fort bij Manado. De Spaanse bekeringsijver wekte de weerzin van lokale hoofden, die in 1643 de Nederlanders om steun vroegen. In 1657 hadden de Nederlanders Manado van de Spanjaarden overgenomen. Een jaar later mochten ze als dank voor hun hulp bij het verjagen van de Spanjaarden Fort Amsterdam bouwen. Het fort lag in het huidige centrum van Manado. Gedurende de hele koloniale periode bleef de stad een belangrijk bolwerk van de Nederlanders. Tijdens zijn ballingschap in Manado schreef de Javaanse prins Diponegoro zijn beroemde babad, een met legenden en mystiek verweven geschiedenis over 'Het Verraad der Nederlanders'. De prins was de leider van de opstandelingen tijdens de Java-oorlog, die van 1825 tot 1830 duurde. Dat hij met zijn strijd succesvol was blijkt uit het gegeven dat de Nederlanders op het punt hebben gestaan Java te verlaten. Uiteindelijk werd de prins in 1830 uitgenodigd voor vredesonderhandelingen, simpelweg in de boeien gegooid en naar Sulawesi verbannen. Tijdens de onafhankelijkheidsstrijd was de babad een inspirerend geschrift voor de nationalisten. In 1845 werd Manado door een aardbeving grotendeels met de grond gelijk gemaakt. De Nederlanders waren vervolgens in staat de stad helemaal naar eigen inzicht opnieuw op te bouwen. In 1859 noemde de Engelse bioloog Alfred Wallace de stad een van de mooiste plaatsjes van het oosten. In de Tweede Wereldoorlog werd de stad grotendeels in puin gelegd door Japanse- en vervolgens Geallieerde bommenwerpers. Dit werd in 1958 nog eens dunnetjes overgedaan door de Indonesische luchtmacht, tijdens de opstand van de Minahasa tegen het centraal gezag in Jakarta.

Bezienswaardigheden

Het in 1673 gebouwde Fort Amsterdam is in de Tweede Wereldoorlog door Japanse bommenwerpers met de grond gelijk gemaakt. De boeddhistische Ban Hian Kiong is in 1819 gebouwd door volgelingen van Kong Hu Chu. De tempel ligt in het hart van de stad, in de Chinezenwijk in Jl. Panjaitan. Het is de oudste 'Tri Dharma' tempel in het oosten van Indonesië. Bij de tempel vindt medio februari, 2 weken na het Chinese nieuwjaar, de uit de 14de eeuw daterende toa pek kong plaats. Deze ceremonie, die ook wel Cap Go Mei genoemd wordt, markeert het einde van de nieuwjaarsviering en wordt bijgewoond door Chinezen uit heel Indonesië. Er worden verschillende kleurrijke parades gehouden, zoals de barongsai (drakenoptocht), de pikulan (een processie van jonge meisjes), de ince pia (een trancedans waarbij een man met een mes zijn rug bewerkt zonder zich te verwonden) en de kuda locia (een parade van ruiters in traditionele kostuums). Naast dans- en theatervoorstellingen worden demonstraties van traditionele zelfverdedigingssporten gegeven. Vanaf de bovenste verdieping van de tempel heb je een mooi uitzicht op wat er zich beneden afspeelt. Voor de tempel staan 2 oude Nederlandse kanonnen en in de tempel worden een aantal oude Portugese voorwerpen bewaard. Tijdens de gewelddadige periode na de coup van 1965, waarbij vooral op de Chinezen en hun bezittingen het doelwit waren, werden vrijwel alle Chinese tempels van de stad met de grond gelijk gemaakt. De Ban Hian Kiong tempel werd in 1974 opnieuw opgebouwd door de inwoners van de Chinezenwijk. De oudste tempel van de stad, de Kwan Im Tong, ligt in Jl. Sisingamangaraja.
Vanaf het Wolter Monginsidi en Pierre Tendean monument langs Jl. Monginsidi heb je een mooi uitzicht over de baai van Manado. Het monument eert zowel Wolter Monginsidi, een vrijheidsstrijder die tijdens de onafhankelijkheidsoorlog sneuvelde, als luitenant Pierre Tendean die tijdens de coup in de nacht van 30 september 1965 werd vermoord. Het monument is te bereiken met de oplets richting Sario/Bahu.
Een ander monument is het Second World War Memorial naast de presbyteriaanse kerk in het centrum van de stad. Het monument van Toar en Lumimuut , de oerouders van de Minahassers, staat in Jl. Sudarso.
Het Provinciemuseum van Noord-Sulawesi (Museum Negeri Sulawesi Utara) biedt een goed inzicht in de regionale kunst, kleding en geschiedenis. Bijzonder zijn de grillige koperen blaasinstrumenten. Te zien zijn verder een aantal kleine kanonnen en wapens, waaronder gemene boksbeugels. Helaas zijn de verklarende teksten in het Indonesisch. Het museum is onlangs gerenoveerd en ligt op nummer 72 in Jl. Supratman. Open van 8.00-14.00 uur. Vrij 8.00-11.00 uur. Zo en feestdagen gesloten.
Pasar Bersehati, aan de noordkant van de haven, is de grootste voedselmarkt van Manado. Een deel van de markt is gereserveerd voor de verkopers van RW; vers hondenvlees. Een kilo kost ongeveer 3000 rp. Breng vroeg in de ochtend een bezoek aan de visafslag naast de markt.
De schelpenverzameling van John Rahasia ligt in Jl. Sindulangi (nr 2). Dit kleine museum is een goed voorbeeld van hoe je niet met de natuur om moet gaan. De oude heer Rahasia, een held uit de onafhankelijkheidsstrijd, heeft hier duizenden kostbare en zeldzame schelpen tentoongesteld, die wanneer veel anderen zijn voorbeeld zouden volgen alleen nog maar boven de zeespiegel te zien zouden zijn. Het ligt langs de weg naar de duikscholen in Molas.
Taman anggrek. Deze in 1988 opgerichte orchideeëntuin ligt in het dorp Kairagi, 5 km buiten de stad. Op verschillende tijden bloeien hier meer dan 80 soorten orchideeën, waaronder de zeldzame zwarte orchidee. Het heeft weinig zin de kleine tuin tussen april en september te bezoeken; De orchideeën staan enkel in de regentijd in bloei. Bij de tuin zijn 2 huizen in traditionele stijl gebouwd.

Evenementen

Het jaarlijks in juli terugkerende Bunakenfestival speelt zich grotendeels af rond de Jl. Boulevard, de Taman Kesatuan Bangsa en de Gedung Tinkan Matindas (het Art Centre). Op de 14de van die maand wordt ook de stichting van de stad gevierd. De verjaardag van Noord-Sulawesi wordt op 23 september gevierd.
In het Taman Budaya Manado worden regelmatig culturele voorstellingen gehouden. Het gebouw ligt aan de Jl. Maengket.
In het oosten van de stad ligt de Maese racebaan, waar op feestdagen paarden- en karbouwenraces worden gehouden. In de week voor de onafhankelijkheidsviering (10 tot 17 augustus) maak je veel kans een race te kunnen zien.

Bezoek Manado met Travelmarker Reizen

tmreizen.nl
Travelmarker Reizen organiseert zeer bijzondere reizen naar Manado met privé-chauffeur .

Accommodatie (Kengetal 0431)

In Manado heb je ruimschoots keus wat onderdak betreft. Ook hier geldt dat je over de kamerprijs kunt onderhandelen, vooral buiten het hoogseizoen. Opvallend is dat in tegenstelling tot andere grote plaatsen juist de lowbudget-accommodatie van de stad veel waar voor je geld biedt. Dit zal inmiddels ook in de duurdere categorieën het geval zijn, want eind 1996 stonden minstens 10 luxe-hotels in aanbouw. Het merendeel van de hotels ligt rond Jl. Ratulangi. Let echter op met straatnamen, het veranderen van namen lijkt net als in Palu en Makassar een van de favoriete hobby's van het stadsbestuur te zijn. Vraag daarom altijd gewoon naar de naam van het hotel of een ander belangrijk hotel of gebouw in de buurt.

Eten & Drinken

Qua eetgelegenheden is er volop keuze in Manado. Het is de plaats bij uitstek om de typische Minahasa-keuken te proberen. Specialiteit van de stad is de bubur Manado, een groentesoep van rijst, maïs, cassave, pompoen en waterspinazie. Naast Minahasarestaurants zijn er ook diverse goede Javaanse, Chinese en Sumatraanse restaurants. Een redelijke ontbijtplek is de bakery tegenover het Plaza Hotel in Jl. Sutomo

Winkelen

Warenhuizen voor kleding en andere artikelen zijn Ramayana Department Store, Makmur Department Store in Jl. Walanda Maramis en Jumbo Supermarkt bij Pasar 45. Bij de laatste kun je ook Engelstalig leesvoer zoals Time magazine en de Jakarta Post kopen.
Maatkleding kun je laten maken bij Kalvin Tailor in het President Shopping Center. Op de tweede verdieping van dit winkelcentrum zit een toko buku (boekenwinkel) waar ansichtkaarten en reisgidsen verkocht worden.
Duikartikelen, zoals duikbrillen, vliezen en snorkels zijn te koop bij Toko Akbar Ali in Jl. S. Ratulangi. Manado Dive Pro (Jl. Bethesda 75) verhuurt en verkoopt ook duikapparatuur.

Souvenirs

De souvenirs die in de meeste winkels te koop zijn, zijn krawang borduurwerk uit Gorontalo, houtsnijwerk van de Sangihe-Talaud Eilanden en schelpen. Wees terughoudend met de aankoop van het laatste. Naast dat de onderwaterwereld door dit soort handel bedreigd wordt, kun je met bijzondere soorten aan de grens problemen krijgen.
Verder worden er ook zoete specialiteiten verkocht, zoals kue kelapa (kokoskoeken), kacang goyang (gesuikerde pinda's), kenari halua (in gula merah, palmsuiker, gekookte kenarinoten) en pala manis (een in palmsuiker gekookte en vervolgens gedroogde nootmuskaatvrucht)
Tegenover Hotel Minahasa in Jl. S. Ratulangi liggen 3 souvenirwinkels naast elkaar. Krawang borduurwerk en batik wordt in Jl. Kumaraka (Krawang Souvenir Shop) verkocht en in een grote winkel langs Jl. Sudirman, iets ten westen van Hotel Manado Bersehati.

Uitgaan

Er zijn een aantal discotheken in de stad, zoals de Ebony Disco op de bovenste verdieping van het Manado Plaza hotel. Hot gossip ligt het meest centraal (Jl. S. Ratulangi 4).
In verschillende bioscopen worden westerse films met ondertiteling vertoond. Een goede bioscoop bevindt zich op de tweede verdieping van het President Shopping Centre. In het Manado Theatre in Jl. Walanda Maramis is het interieur aftandser maar de film goedkoper. Het tegenover het Kawanua city hotel gelegen Benteng Theatre is beter.

Nuttige adressen

Transport in Manado

Het vervoer in en om de stad is voor Indonesische begrippen uiterst efficiënt geregeld. Becaks ontbreken echter in het straatbeeld.
Paardekoetsen. Ook Manado heeft bendi's die maximaal 2 personen kunnen vervoeren. Deze paard-en-wagens zijn te vinden bij de haven en de markten. Spreek voor het instappen een prijs af.
Mikrolets en oplets. In de stad rijden de busjes allemaal vaste routes. Oplets hebben een achteringang, de iets grotere mikrolets een zij-ingang. Er is altijd wel iemand in de buurt om te vertellen welk nummer je moet nemen. De bestemmingen worden ook op de voorruit aangegeven. De prijzen per rit liggen vast en zijn op de deur van het busje aangegeven. De busjes mogen niet overal stoppen. Kijk dus niet raar op als de chauffeur na een druk op de bel nog even doorrijdt. Als busjes doorrijden als je langs de kant van de straat staat te zwaaien kun je dus beter een andere plek zoeken om ze aan te houden. Mikrolets die je op de boulevard aanhoudt rijden allemaal naar Pasar 45, de minibus-terminal voor de Jumbo supermarkt. Hiervandaan vertrekken busjes naar de busstations buiten het centrum. De oplets en mikrolets kunnen ook gecharterd worden.
Taxi's. Taxi's zijn ook goed en betrouwbaar. De meeste zijn voorzien van een meter.

Transport vanaf Manado

Over de weg

De Trans-Sulawesi snelweg verbindt de stad met Makassar in Zuid-Sulawesi. Snelweg is voor deze weg een groot woord. Tijdens hevige regenval, vooral tussen oktober en april, kan de rit naar Makassar een hachelijke onderneming worden. Ook in de andere maanden is vliegen gezien de lange reistijd een betere optie. De bussen die de Trans-Sulawesi snelweg opgaan vertrekken vanaf terminal Malalayang in het zuiden van de stad. Voor bestemmingen in het oosten van de Minahasa moet je naar Paal Dua (Paal II) in Jl. Martadinata. Vanaf terminal Karombasan in Jl. Arie Lasut in het zuiden van de stad vertrekken bussen naar dichtbijgelegen bestemmingen in het zuiden. Vanaf terminal Tuminting, iets ten noorden van de stad, vertrekken busjes naar dichtbij gelegen bestemmingen in het noorden.

Het vliegveld. Het Sam Ratulangi vliegveld ligt 13 km ten noordoosten van de stad. Als je lang op een vlucht moet wachten kun je wat gaan eten bij restaurant Pondok Bambu, dat 500 m buiten het vliegveld langs de weg naar de stad ligt.
Transport vanaf en naar het vliegveld. Bij aankomst op het vliegveld kun je bij de taxibalie een ticket kopen, goed voor een enkeltje naar elk willekeurig adres in Manado. Goedkoper is het een minibusje te nemen naar Paal Dua en dan verder naar de stad. Om bij het vliegveld te komen kun je vanaf Paal II een bemo nemen (20 min). Als de chauffeur te lang wacht op andere passagiers, kun je aanbieden voor de lege plaatsen te betalen.

Transport over het water

Boten vanaf Bitung
Omdat de haven van Manado langzaam verzandde, werd deze in de jaren zestig verplaatst naar Bitung, 47 km vanaf Manado. Tegenwoordig is dit de belangrijkste haven van de provincie. In Bitung leggen de grote Pelni-passagiersschepen aan. Bemo's naar de haven vertrekken vanaf Paal dua (1 uur).
Naar de Filippijnen. Het is mogelijk vanaf Bitung naar de Filippijnen te varen. Dit zou een oplossing kunnen zijn voor je visumproblemen, maar vliegen is natuurlijk een stuk sneller. Check bij het Filippijns consulaat in Manado of beter nog voor vertrek in Nederland (070-3604820) welke uitreispapieren je nodig hebt.

Van Manado naar Tomohon (26 km)

Het dorp Lotak, 7 km buiten Manado, is de plaats waar Imam Bonjol, een van de nationale helden van Indonesië, begraven ligt. Imam Bonjol was leider van de padri's, die in de eerste helft van de vorige eeuw op Sumatra een heilige oorlog tegen niet-moslims en natuurlijk ook de Nederlanders voerden. Na zijn gevangenneming in 1837 werd de geestelijke naar Noord-Sulawesi verbannen, waar hij in 1864 te Lotak stierf. Het in Minangkabau-stijl gebouwde mausoleum van Imam Bonjol is nog altijd een belangrijke bedevaartsplaats. Een standbeeld van de imam staat links van de weg.
Tien km voor Tomohon ligt Rumah Makan Pacifico rechts van de weg. Iets verder heb je een mooi uitzicht naar links over Manado en de Gunung Klabat. Op 7,5 km voor Tomohon ligt het plaatsje Tinoor en 2 km verderop desa Kinilow. Hier kun je overnachten in hotel Beriman, een redelijk hotel, dat buiten de weekends altijd leeg is. Bij kmpaal 16 ligt Rumah Makan Tinoor Jaya. Vanaf dit restaurant heb je een mooi panorama over de bocht van Manado. Vlak na Kinilow zie je de groene kegel van de Gunung Lokon rechts en aan de andere kant de Gunung Mahawu. Je rijdt nu door Kakaskasen II. Vanaf deze plaats voeren voetpaden naar beide vulkanen.

Bestel 'n vliegticket, hotelkamer en nog veel meer via Travelmarker

Zoek een voordelige vliegticket lastminute reisverzekering hotelkamer vakantiehuisje camping reisarrangement golfreis cruise huurauto treinreis