De Javaanse cultuur
Gebruiken
Tijdens vrijwel alle belangrijke gebeurtenissen, zoals
een verhuizing, ziekte, bruiloft, besnijdenis of het binnenhalen
van de oogst, wordt een slamatan, een wijdingsmaaltijd,
gehouden voor familie, kennissen en buren. De slamatan is
een van de meest duidelijke plechtigheden waarin de Javaanse
solidariteit tot uitdrukking komt. De slamatan duurt meestal
kort en moet niet gezien worden als offer of diner. Het
is voor de Javaan een manier om uitdrukking te geven aan
het saamhorigheidsbesef.
De Javaan toont respect voor ieder ouder of hogergeplaatst
persoon. Met het wassen van de voeten van de bruidegom betuigt
de bruid haar onderdanigheid.
Met extreem lange nagels, vaak de duimnagel, laat men zien
dat men zonder lichamelijke arbeid het brood verdiend.
  Javaanse
hofdansen
De solisten in Javaanse hofdansen zijn meestal amateurs
afkomstig uit voorname families. Rama de held uit het Ramayana
verhaal wordt vaak door een meisje gedanst. De kain (doek)
die de held draagt is meestal gebatikt in het parang rusak
(gebroken kapmes) motief dat alleen door vorstelijke personen
gedragen mocht worden.
De Javaanse Gamelan
Als je voor het eerst Javaanse gamelan hoort zul je -net
als als Debussy die in 1889 op de wereldtentoonstelling
in Parijs deze muziek hoorde en verwerkte in zijn Prélude
à l'après-midi-d'un faune- diep onder indruk zijn. Gecompliceerder
en verfijnder kan muziek nauwelijks zijn. Wederom is Jogjakarta
-als culturele hart van Java- de beste plek om je te verdiepen
in de vele facetten van de Javaanse gamelan. Zowel in het
kraton als op diverse andere plekken in de stad kun je genieten
van de unieke Javaanse gamelan.
 Het
Javaanse kraton
Volgens de hindoes is het universum een groot continent
omringd door 4 eilanden, gelegen in de 4 windstreken. Midden
op het continent ligt de berg Meru. Hier zetelt de god Indra,
omgeven door 32 goden. Wil de mens in harmonie zijn met
het universum dan zal het zijn eigen omgeving, de microcosmos,
gelijk de eerder beschreven macrocosmos moeten inrichten.
Een mooi voorbeeld hiervan is de Javaanse kraton, waar de
koning zich in het centrum bevindt en omgeven wordt door
4 ministers en gezagsdragers die uit de 4 windstreken komen.
 de
Kris
Wanneer een Javaans vorst vroeger op reis ging, bleef
zijn kris achter als zijn plaatsvervanger. De kris pusaka
vertegenwoordigd als erfstuk ook de voorouders en dient
derhalve aanbeden te worden en offergaven te ontvangen.
Het aantal bochten in het lemmet kan oplopen tot 31. De
vorm symboliseerd de mythische slang Naga. Een echte kris
biedt bescherming tegen ziekte en onheil, en kan bij bloedwraak
slechts in de schede gestoken worden als het met bloed in
aaraking geweest is.
Wayang
Het Wayangspel is het Javaanse volksvermaak bij uitstek
en wordt dikwijls opgevoerd tijdens familieceremonies of
om een geslaagde rijstoogst te vieren. Het bijwonen van
een wayang voorstelling is een uitstekende gelegenheid om
sociale kontakten op te frissen.
Men vermoed dat de wayang al ruim duizend jaar oud is. De
personages van het wayangspel zijn de vorstelijke en goddelijke
helden uit het verleden die terugkeren op aarde om de stervelingen
tot voorbeeld te dienen. Ieder personage, van onverschrokken
held of arrogante koning tot afschrikwekkende demon, heeft
een vaste rol en het spel is dan ook een afspiegeling van
de wereldorde.
De wayang verhaalt altijd over het Mahabarata, het beroemde
Hindu-epos. De scenes zijn onderling sterk verschillend
en filosofische dialogen gaan vaak vooraf aan grootscheepse
veldslagen, het geheel vaak doorspekt met groteske humor
en satire.
De wayang wordt op verschillende manieren uitgevoerd.
De meest bekende is misschien wel de wayang kulit, het schaduwspel
van uit buffelleer gesneden poppen tegen een wit doek. Daarnaast
is er het wayang golek, het spel met houten poppen en het
wayang orang, waarin de karakters door echte mensen worden
uitgebeeld.
  Wayang
kulit
Een complete wayang kulit set bestaat uit 400 poppen. De
levensboom geeft het begin en einde van een stuk aan en
dient ervoor kwade geesten van de bijeenkomst te weren.
De dalang is regis-seur, vertoner en verteller tegelijk.
Om in de strijd met het moderne entertainment, zoals bijvoorbeeld
film, niet ten onder te gaan, hebben de meeste dalangs hun
voorstellingen tot 4 of 2 uur ingekort. In deze verkorte
versies wordt vooral bezuinigd op vooral in westerse ogen
tamelijk langdradige dialogen, en krijgt de stoere held
vooral de kans zijn gevechtskunsten te tonen. Sommige dalangs
zijn echter bang dat er vooral bij de twee uur durende voorstellingen
weinig overblijft van de literaire schoonheid en instructieve
waarde van het de traditionele wayang kulit. Zij, en zo
ook de meeste toeschouwers hebben een compromis gevonden
in de vier uur durende voorstellingen. De meest radicale
innovatie binnen de wayang kulit heeft geleid tot een geheel
nieuwe wayang, de wayang santosa van Midden-Java. Hier voert
niet een, maar twee of meer dalangs de voorstelling op.
Er wordt aan beide zijden van het doek gewerkt en het geheel
wordt door verscheidene meerkleurige lampen beschenen. Iedere
sfeer vereist, zo menen de santosa dalangs, een eigen kleur.
Ook de figuren zijn onorthodox en lijken soms zo uit een
amerikaanse tekenfilm te zijn gestapt. Het is dan ook niet
verwonderlijk dat traditionele dalangs weinig van de wayang
santosa moeten hebben, en deze vorm van wayang niet overal
gewaardeerd wordt. De wayang kulit wordt ook wel gebruikt
door politici, die middels aangepaste poppen de bevolking
inzicht in de huidige maatschappij proberen te geven.
 Wayang
Golek
De moderne tijd is ook aan de wayang golek voorstelling niet
voorbij gegaan. Vooral jonge dalangs hebben, sterk door horror
en kung-fu films beinvloed, hun voorstelling voorzien van
speciale effekten. Tot groot vermaak van het publiek gooit
een pop die een vergiftigde minister voorstelt een groen papje
naar buiten dat braaksel moet voorstellen, en spuit er een
straaltje rode vloeistof uit de nek van een onthoofde krijger.
de voorspelling van Joyobodo
In de 11de eeuw regeerde koning Joyoboyo over het noordjavaanse
rijkje Daha. Deze deed de volgende voorspelling:
Wanneer Java het formaat van een kelor-blad heeft aangenomen
(zo groot als een vinger; bedoeld wordt dus als afstanden
door goede verbindingen verkleind zijn) zal het worden
geregereerd door het blanke ras. De blanken zullen door
de legers van het gele ras uit het noorden verdreven worden.
De overheersing van het gele ras zal niet langer duren
dan de masplant nodig heeft om te rijpen (drie en een
halve maand; de Japanse bezetting duurde drie en een half
jaar). Dan zal Java onafhankelijk worden, maar eerst volgt
een periode van burgerlijke onrust. Pas daarna zal een
gouden eeuw voor Java beginnen
Bezoek Java met Travelmarker Reizen
| tmreizen.nl |
  |
| Bezoek Java tijdens zeer
bijzondere bouwstenen met privé-chauffeur van
Travelmarker Reizen. |
|
vliegticket
