Religie
Geschiedenis
Tussen de 14e een 16e eeuw heeft de islam zich als een
olievlek vanuit enkele kustplaatsen over Java
en een aantal andere eilanden in de archipel verspreid.
Alleen op Bali
heeft het hindoeisme zich weten te handhaven. Het hindoeisme
bleef de basis van de hele sociale structuur van dat eiland.
Ook op andere eilanden offeren islamieten echter nog altijd
aan oude boeddhistische of hindoeistische heiligdommen.
Ondanks de islamitische meerderheid in het land is de mythische
vogel Garuda, het rijdier van de Hindugod Vishnu, het nationale
embleem van de republiek.
De Voorouderverering
Bij de in heel Indonesie bekende voorouderverering staat
de relatie tussen de levende mensen en hun overleden voorouders
centraal. Het is voor de levenden zaak de doden gunstig
te stemmen, en zo te voorkomen dat onheil de gemeenschap
treft. De overledenen zijn de bewakers van de adat (traditie),
en grijpen in als deze niet gerespecteerd wordt. De islam
en het christendom hebben zich vermengd met de traditionele
religie van de verschillende stammen, en daardoor een geheel
eigen gezicht gekregen. De nieuwe religies vormen veelal
slechts een dun laagje over de traditionele voorouderverering.
Bij vrijwel alle groepen vormen de eeuwenoude animistische
oogstfeesten en dodenritueelen de hoogtepunten van het leven
op aarde. De inwijdings- en begrafenisrituelen van de Toraja,
de bergbewoners van midden-Sulawesi, zijn het meest spectaculair.
De vermenging die op Java heeft plaatsgevonden tussen het
animisme en het hindugeloof uit het verleden is nog altijd
duidelijk zichtbaar. In de zeventiger jaren kreeg de mystieke
Javaanse geloofsbeweging zelfs als `Agama
Jawa' de status van eigen godsdienst.
Bij de in heel Indonesië bekende voorouderverering
staat de relatie tussen de levende mensen en hun overleden
voorouders centraal. De levenden moeten de doden gunstig
te stemmen en zo voorkomen dat onheil de gemeenschap treft.
De overledenen zijn de bewakers van de adat en grijpen in
als deze niet gerespecteerd wordt. Voor hen zijn de eeuwenoude
animistische oogstfeesten en dodenritueelen nog steeds de
hoogtepunten van het leven op aarde. De inwijdings- en begrafenisrituelen
van de Toraja, de bergbewoners van Zuid-Sulawesi, zijn het
meest spectaculair.
De adat
De adat is de ingewikkelde gedragscode van de traditionele
samenleving. De adat is dus inheems en vaak eeuwenoud en
telt dan ook veel zwaarder als godsdienstregels die in feite
recentelijk geïmporteerd zijn. Met het gezegde: 'De
religie komt van over zee, maar de adat komt uit de bergen'
geven de Indonesiërs zelf al aan wat het zwaarst weegt.
De islam
 Tussen
de 14de een 16de eeuw heeft de islam zich als een olievlek
vanuit enkele kustplaatsen over de eilanden van de Indonesische
archipel verspreid. Bijna elk kustdorp heeft een kramat,
een begraafplaats van een heilige. Vaak zijn het deze heiligen
die de islam in de gemeenschap hebben geïntroduceerd.
In de 18de en 19de eeuw heeft de islam zich ontwikkeld tot
het bolwerk van anti-Nederlandse gezindheid. Op de meeste
eilanden gingen het nationalisme en de islam hand in hand.
Sinds de wording van de republiek heeft de islam zich onder
invloed van uit Java afkomstige ambtenaren, docenten en
militairen over de archipel verspreid. Indonesië heeft
tegenwoordig dan ook de grootste islamitische gemeenschap
ter wereld. Van de 150 miljoen moslims die het land telt
is slechts 20 procent santri, orthodox islamiet. Het hoogtepunt
in het leven van de santri, de orthodoxe moslims, is de
Haji pelgrimage. Doordat de kosten hiervan bijzonder hoog
zijn is dit voor de meesten een onhaalbare kaart.
Tegenover de santri staan de abangan, die alleen in naam
moslim zijn en zich niets aantrekken van de verplichtingen
die het geloof stelt. In tegenstelling tot de vrome santri
bidden deze moslims slechts op islamitische feestdagen.
Het grote aantal abangan is een logisch gevolg van de Pancasila,
die voorschrijft dat men in een god moet geloven.
Toch is de regering zeer beducht voor moslims die -in strijd
met de Pancasila- ijveren voor een islamitische staat. Volgens
de speciale subversiewetgeving kunnen personen op verdenking
van moslim-fundamentalisme worden opgepakt en zonder proces
worden vastgehouden.
Het christendom
De Hollandse scheepspredikanten namen na het vertrek van
de Portugezen uit de archipel het voortouw in de kerstening
van de bevolking. In eerste instantie beperkte hun activiteiten
zich tot het gebied rond de VOC-factorijen. Daar vielen
echter niet zoveel zieltjes te winnen, aangezien de meeste
kustbewoners al bekeerd waren tot de islam. Het missiewerk
onder de bevolking van de hooglanden van Indonesië
was veel succesvoller. Tegen het einde van het koloniale
tijdperk hadden een aantal energieke zendelingen ervoor
gezorgd dat een deel van de bevolking tot het christendom
was overgegaan. Tegenwoordig heeft vrijwel elke Indonesische
stad wel een christelijke gemeenschap.
Reis naar Indonesië met Travelmarker Reizen
| tmreizen.nl |
  |
| Maak kennis met de Indonesische
archipel tijdens zeer bijzondere rondreizen met privé-chauffeur
van Travelmarker Reizen. |
|