De onderwaterwereld
Langs de enorm lange kustlijn van de Indonesische eilanden
liggen prachtige koraalriffen. De meeste riffen wachten
nog op wetenschappelijk onderzoek. Er is dan ook weinig
bekend over de onderwaterwereld rond Indonesië
Indische zeekoe
De Indische zeekoe (Lat: Dugong dugong, Ind: ikan duyung)
is het enige vegetarische zoogdier dat onder water leeft.
Overdag zoekt de zeekoe op grotere diepte naar voedsel en
komt het alleen boven water om adem te halen. De zeekoe
eet plantaardig voedsel (zeegras) en blijft tijdens het
grazen 10 minuten onderwater. Het dier leeft in familiegroepen
en kan 3 m lang en 400 kg zwaar worden. Het torpedovormige
onbehaarde lichaam eindigt in een horizontaal afgeplatte
vin die zich in 2 ‘vleugels’ verwijdt. Hoewel de zeekoe
tot de beschermde diersoorten behoort worden op Sulawesi
nog steeds sigarettenpijpjes, ringen en andere opsmuk van
de slagtanden verkocht.
Mosselen
Vier soorten van de Tricadnamossel worden verzameld en
gegeten. Dit zijn de T. gigas (Ned: doopvontschelp), T.
squamosa, T. derasa en de T. crocea. Ook de Hippopus hippopus
en porcellanus staan op de menulijst. De Hasanuddin Universiteit
van Makassar
is met een broedplaats van mosselen begonnen om de vangst
van wilde mosselen in de Spermonde archipel tegen te gaan.
Zeeschildpad
In de Indonesische wateren komen 6 soorten zeeschildpadden
voor. Drie ervan, de leerschildpad (Lat: Dermochelys Coriacea,
Ind: Penyu belimbing of Penyu raksasa), de warana (Lat:
Lepidochelys olivacea, Ind: Penyu lekang) en de onechte
karetschildpad (Lat: Carretta Carretta, Ind: Penyu tempayan
of Penyu bromo) zijn beschermde soorten. De leerschildpad
is de grootste van alle schildpadden en kan 2 m lang worden.
Niet beschermd zijn de flatback (Natator depressa) die zelden
gezien wordt, en de twee meest geëxploiteerde soorten;
de soepschildpad (Chelonia mydas), die het ingrediënt
vormt voor schildpadsoep en de karet- of papegaaischildpad
(Lat: Eretmochelys imbricata, Ind: Penyu sisik). De laatsten
worden vooral vanwege hun schild gevangen. Jongen worden
vaak beschermd door scherpe stekels op hun nog tere rugschild.
Bij het ouder worden wordt het schild steviger en verdwijnen
de stekels.
De Stervis of Doornenkroon
Deze zeester (Lat: Acanthaster planci) voedt zich met plantaardig
materiaal in ontbinding. Omdat het in staat is grote oppervlakten
koraal te vernietigen vormt het een bedreiging voor de riffen.
Een volwassen stervis kan 5 m2 koraal per jaar
vernietigen. De doornenkroon is sinds de jaren zestig in
het westelijk deel van de Stille Oceaan enorm toegenomen,
en heeft het Australische Great Barrier Reef al flink toegetakeld.
Wat de precieze schade is die het in de Indonesische wateren
aanricht is nog niet onderzocht. Op sommige plaatsen heeft
het vangen van natuurlijke vijanden voor een ware explosie
van doornenkronen gezorgd. Een natuurlijke vijand zoals
de grote tritonschelp (Charonia tritonis) wordt hoewel de
schelp sinds 1990 beschermd is nog altijd op grote schaal
als souvenir verkocht.
De bedreiging van de onderwaterwereld
Het ecologisch evenwicht beneden de zeespiegel wordt op
veel plaatsen in Indonesië ernstig bedreigd. De boosdoener
is vrijwel altijd de mens. Dit kunnen lokale vissers zijn,
die om tot grotere vangsten te komen met dynamiet of cyanide
vissen, of grote, vaak buitenlandse, fabrieksschepen die
hele gebieden leegvissen. Daarnaast is ook hetgeen in het
land achter de kust gebeurt bepalend voor de conditie van
de onderwaterwereld. Houtkap zorgt voor erosie, waardoor
koraalriffen voor de kust onder een laag modder bedolven
worden. De ongecontroleerde lozing van afvalstoffen en het
gebruiken van koraal als bouwmateriaal voor wegen en huizen
heeft op sommige plekken kilometers rif voorgoed vernietigd.
Door het vernietigen van koraal verdwijnen niet alleen de
vissen, maar wordt ook de kust bedreigd. Koraalriffen zorgen
er namelijk voor dat de golven hun eroderende kracht op
de kustlijn verliezen. Doordat de riffen zeewaarts aangroeien
wordt het land zelfs steeds groter.
Dynamietvissen
Met deze vismethode worden zelfgemaakte bommen afgesteld
om tussen de 5 en 30 m onder de zeespiegel tot ontploffing
te komen. Het koraal raakt hierdoor onherstelbaar beschadigd.
Alle vissen, ook de kleintjes, worden letterlijk in een
klap uitgeroeid. Veel vissers beseffen dat ze met dynamietvissen
hun vangstgebied voorgoed vernietigen, aangezien bij dood
koraal geen vis meer komt opdagen. Toch is deze werkmethode
voor velen de enige manier hun gezin in leven te houden,
omdat de komst van fabrieksschepen in hun wateren de vangsten
sterk heeft doen afnemen. Vooral de individueel ingestelde
Bajau, de zeenomaden van Indonesië, worden door het
ontbreken van een sociale hiërarchie niet gehinderd
bij het vissen met dynamiet.
Vissen met Cyanide
Vanwege de toegenomen vraag vanuit andere Aziatische landen
naar levende vis voor restaurants en aquaria wordt de laatste
jaren steeds meer gebruik gemaakt van cyanide bij het vangen
van vis. De op deze manier gevangen zeekreeft wordt met
name naar Japan en Hong Kong geëxporteerd. Een volwassen
kreeft brengt tussen de 20.000 en 60.000 rp per kilo op.
Helaas worden ook de kleintjes gevangen, hetgeen de lokale
populatie decimeert. Nadat de bom of de cyanide haar vernietigende
werk heeft gedaan halen hookah(compressor)duikers de vangst
binnen. Enige kennis van decompressieziekte is bij hen niet
aanwezig, en er gebeuren dus regelmatig ongelukken. Vooral
duikers die zeekomkommer (trepang) verzamelen lopen een
onverantwoord groot risico door soms maar liefst 5 keer
per dag naar 50 meter diepte te duiken.
Vissen met electroshocks
Ook wordt tegenwoordig met accu’s of kleine generators
gevist. Door elektroshocks worden hele scholen kleine vissen
in een klap gevangen.
Haaienvangst
De haaienvangst is bijzonder lonend. Het gaat vooral om
de vinnen, die in Singapore, Hong Kong en China veel opbrengen.
De haaien worden soms levend van hun vinnen ontdaan en vervolgens
teruggegooid om een pijnlijke dood te sterven.
| starfish.ch |
   |
| Veel info, kaartjes en foto's
van de duiklokaties van de Indonesische archipel |
Reis naar Indonesië met Travelmarker Reizen
| tmreizen.nl |
  |
| Maak kennis met de Indonesische
archipel tijdens zeer bijzondere rondreizen met privé-chauffeur
van Travelmarker Reizen. |
|
vliegticket
