Zoogdieren die enkel op Sulawesi voorkomen
Anoa
De anoa of gemsbuffel is een van de primitiefste buffels
en komt alleen op Sulawesi voor. Er zijn 2 soorten, de berg-anoa
(Lat:Bubalus quarlesi, Ind: Anoa pegunungan) en de laagland-anoa
(Lat: Bubalus depressicornis, Ind: Anoa daratan rendah).
De eerste heeft een schofthoogte van 1 m en ruwe hoorns,
de laatste is iets kleiner en heeft gladde ronde hoorns.
Het massieve lichaam, dat 300 kg kan wegen, wordt gedragen
door slanke poten. De anoa eet grassen, bladeren en varens
en laat zich slechts zelden aan mensen zien. Dat is maar
goed ook, want ondanks zijn kleine gestalte is het een uitermate
gevaarlijk en agressief dier. Alle pogingen ten spijt is
men er niet in geslaagd het dier te domesticeren. Wel wordt
er flink op het dier gejaagd, ondanks dat de soort onder
de Indonesische wet beschermd is.
Babiroesa
De babiroesa (Lat: Babyrousa babyrussa, Ind: babirusa)
is een zeer primitieve varkensachtige en komt alleen op
Sulawesi en een paar Molukse eilanden voor. Het dier wordt
gewoonlijk tot de varkens gerekend. Het feit dat de babiroesa
30 miljoen jaar in isolatie heeft geleefd en geen gemeenschappelijke
voorouder heeft met varkens wordt hierbij voor het gemak
over het hoofd gezien. De babiroesa is kleiner dan vele
andere wilde varkens. Een volwassen mannetje is ongeveer
1 m lang (zijn staart niet meegerekend), ongeveer 65-80
cm hoog en weegt rond de 100 kg. Per gebied zijn er af en
toe kleine verschillen te zien in beharing en oogkleur.
Het meest kenmerkend aan de babiroesa zijn de zeer lange
en grillig gevormde hoektanden van de bovenkaak. Vanwege
deze over het hoofd gekrulde tanden wordt het dier ook wel
het hertenzwijn genoemd. De tanden kunnen bij een mannetje
tot 31 cm worden, bij de vrouwtjes blijven ze kleiner. Pas
in 1982 werd duidelijk waarvoor ze dienen; in dat jaar was
een bioloog getuige van een gevecht tussen 2 mannetjes.
De boventanden haakten om de dolkachtige ondertanden en
ontwapenden de tegenstander.
Babiroesa leven in groepen van 4 of 5, meestal een mannetje
met vrouwtjes en hun jongen. Ze prefereren de moerassige
delen van de jungle en zijn goeie zwemmers. Babiroesa kunnen
rivieren en zelfs grote stukken zee oversteken. Door hun
tanden kunnen ze geen voedsel uit de grond te wroeten zoals
gewone varkens. Ze voeden zich daarom met planten die aan
de oppervlakte groeien en met fruit, insekten en vlees.
Helaas wordt het gebied waar de babirusa voorkomt steeds
kleiner. Dichte bossen in het noorden en het midden van
Sulawesi en een paar Molukse eilanden zijn de enige plaatsen
waar ze nu nog leven. Ondanks dat de soort al sinds 1931
beschermd wordt, wordt er nog op grote schaal op het beest
gejaagd. Voor de lokale bevolking is het vlees van het hertezwijn
een delicatesse beschouwd, en de schedel van het dier wordt
vaak aan souvenirwinkels verkocht. Omdat de babiroesa in
tegenstelling tot varkens geen gespleten hoeven heeft beschouwen
moslims het dier als rein en dus eetbaar. Naast de mens
heeft de babiroesa weinig vijanden.
Celebes-palmroller
Dit nachtdier jaagt op ratten, vogels, eekhoorns en insekten,
maar eet ook vruchten. Omdat de palmroller zich vrijwel
nooit laat zien werd tot voor kort gedacht dat het dier
uitgestorven was.
Celebes-spookdier
Het Celebes-spookdier (Lat: Tarsius spectrum, Ind:
Binatang hantu) is het bekendste spookdiertje en behoort
tot de bedreigde diersoorten. Het grootogige buideldiertje
heeft een lichaamslengte van 10 cm, een 20 cm lange staart
en een gewicht van ongeveer 100 gram. Het is in staat een
afstand te springen die 12 maal zo groot is als zijn lichaamslengte.
Het spookdier is met zijn buitengewoon grote ogen en bolronde
kop die 180 graden kan draaien optimaal voor de jacht uitgerust.
De vingers en tenen eindigen in hechtschijfjes waarmee het
diertje zich vasthecht aan verticale boomstammen. De spookdiertjes
leven in familieverband. Een familie bestaat meestal uit
een echtpaar met 1 of 2 kinderen. Het jong wordt onvolgroeid
geboren en ligt nog lange tijd in de moederbuidel aan de
tepel. Als ze na zonsondergang op jacht gaan naar kikkers,
muizen en insekten splitsen ze zich op. Bij thuiskomst wordt
flink gepiept om het eigen territorium af te bakenen. Het
spookdiertje leeft beneden de 1600 m en gebruikt holle bomen,
ruimtes tussen de wortels van een boomwurger, bamboebos
of struikgewas als slaapplaats. De beste kans om dit diertje
te zien heb je in het Tangkoko-Batuangus park bij Manado.
De Tarsius Pomili, een spookdiertje dat op Midden-Sulawesi
leeft, komt ook boven de 1600 m voor.
Koeskoes
Van dit in de bomen levende trage buideldier komen 2 soorten
uitsluitend op Sulawesi voor. De dwergkoeskoes (Lat:
Phalanger celebensis) zoekt ‘s nachts naar insekten en vruchten.
De beerkoeskoes (Lat: Phalanger ursinus, Ind: Manguni)
leeft hoog in de bomen van het laaglandregenwoud en kan
inclusief staart 1,20 m lang worden. De staart wordt gebruikt
als grijp- en evenwichtsorgaan. De donkerbruine beerkoeskoes
verzamelt overdag jonge bladeren, vijgen en fruit. De lokale
bevolking vangt de koeskoes soms om zijn vlees.
Makaken
De makaken op Sulawesi stammen allemaal af van de lampongaap
van Kalimantan en Sumatra. Opvallend is dat het eiland 7
verschillende soorten Makaken telt, terwijl op andere -vaak
veel grotere- eilanden niet meer dan 2 soorten leven. De
soorten hebben zich tijdens de warme periodes tussen de
ijstijden ontwikkeld, toen de landtongen van Sulawesi door
de hoge zeespiegel afzonderlijke eilanden waren.
Makaken leven afwisselend op de grond, in het struikgewas
en in de bomen, zonder voor een van deze drie een bijzonder
grote voorkeur te tonen. Als ze zich over een grote afstand
moeten verplaatsen doen ze dit wel bij voorkeur over de
grond. Een groep heeft vaak een centraal punt waar de meeste
tijd doorgebracht wordt. Ook zijn er vaste slaapplaatsen,
die altijd in het bladerdak van het regenwoud liggen. Ze
leven van bladeren en fruit, maar zijn ook verzot op rupsen
en vijgen. Soms wordt er met een andere groep om een fruitboom
gevochten. In een groep, die over het algemeen uit ongeveer
30 apen bestaat, leven vaak 2 keer zoveel vrouwtjes als
mannetjes. Binnen de groep heerst een duidelijke sociale
hiërarchie. De grootste en meest dominante mannetjes
hebben voorrang bij het verkrijgen van eten en wijfjes.
Vrouwtjes copuleren meestal met meerdere mannetjes uit hun
groep. Na bevruchting volgt een zwangerschapsperiode van
6 maanden. Pasgeboren makaken wegen 200 gram en hebben witte
gezichten, armen en onderlichamen. Volwassen vrouwtjes baren
met tussenpozen van ongeveer 18 maanden. Omdat hele groepen
soms op strooptocht gaan in tuinen of akkers worden de dieren
door de lokale bevolking gevangen of gedood.
De zwartgekuifde gewone of moormakaak (Lat: Macaca
maura, Ind: monyet dare) is endemisch voor Zuid-Sulawesi.
Volwassen makaken zijn tussen de 50 en 70 cm groot en hebben
een donkerbruin tot zwarte vacht, die bij de buik iets lichter
is. Het gezicht is bijna zwart, en bij oudere apen deels
bedekt met vacht. De Macaca maura behoort sinds 1977 tot
de beschermde diersoorten.
De zwarte makaak (Lat: Macaca nigra, Ind: monyet
hitam of monyet dije) is de zwartste der makaken en komt
in het noorden van het eiland voor. De apen hebben een volkomen
zwart gelaat, een zwarte vacht, een kenmerkende kuif en
een roze achterwerk. Volwassen mannetjes kunnen 10 kilo
zwaar zijn. In sommige parken, zoals het Tangkoko-Batuangus
Natuurreservaat, leven de apen in groepen van 30 tot 100
dieren. De Macaca nigra heeft vooral de mens als natuurlijke
vijand. Het dier is een gewild huisdier en staat tevens
op de menulijst van de Minahasa-keuken.
In het oostelijk deel van Midden-Sulawesi en op de Togian-eilanden
leeft de Macaca togeanus, die door de lokale bevolking
monyet digo genoemd wordt, en met uitsterven bedreigd wordt.
De Macaca ochreata leeft op de eilanden Muna en
Buton en rond de plaats Kendari. Een ondersoort van deze
makaak is de Macaca brunnescens (Ind: Ndoke, Ned:
Buton Makaak). Deze aap komt alleen op Buton en Muna voor
en is te zien in het Buton Utara Wild Reservaat. De kleur
van de makaak is bruin, met een grijze buik en borst. De
makaak heeft een uitzonderlijk korte staart.
Bezoek Sulawesi met Travelmarker Reizen
| tmreizen.nl |
  |
| Bezoek Sulawesi tijdens zeer
bijzondere bouwstenen met privé-chauffeur van
Travelmarker Reizen. |
|
vliegticket
