Alacahöyük
Al rond 4000 voor Chr. lag hier, lang voordat de Hittieten
Anatolië binnendrongen, een nederzetting van de Hatti,
de eerste grote beschaving van Turkije. In hun glorietijd,
tussen 2500 en 2000 voor Chr. waren de Hatti de hoogst ontwikkelde
cultuur ter wereld, naast die van Mesopotamië. In Alacahöyük
bevond zich een zetel van een stadsvostendom van de Hatti.
De dertien koningsgraven die hier zijn gevonden zijn de
opzienbarendste vondsten uit de Anatolische prehistorie.
Ze dateren uit de periode tussen 2350 en 2100 voor Chr.,
het hoogtepunt van de Bronstijdcultuur. In de graven, die
tussen 1935 en 1941 door Turkse archeologen zijn blootgelegd,
bevond zich een enorme schat aan voorwerpen, zoals de metalen
schijven met kosmologische voorstellingen, de zogenaamde
zonneschijven, die nu in het Museum van Vroeg-Anatolische
Culturen te Ankara
worden tentoongesteld. Een van deze zonneschijven is tegenwoordig
het embleem van het Turkse ministerie van toerisme en informatie.
Ook zijn er zeer typische, uit een dunne gouden plaat gesneden,
gestileerde dubbele idolen gevonden, waarvan de borsten
door ronde gaten zijn aangegeven. Al deze prachtige voorwerpen
werden aan de doden meegegeven.
De graven waren ongeveer één meter diep, drie tot acht meter
lang en twee tot vijf meter breed. De overledene werd in
gehurkte houding op de rechterzij liggend bijgezet. Het
hoofd was naar het westen en het gelaat naar het zuiden
gekeerd. Aan de zijkanten werd het graf met stenen bezet
en met houten balken afgesloten. Daarna werd op het graf
een dier geofferd, waarna vervolgens ook de resten van het
geofferde dier op het graf onder de aarde verdwenen.
De opvallendste grafgiften waren religieuze voorwerpen,
zoals de al eerder genoemde zonnestandaarden en dierfiguren.
De basisversiering van de standaarden zijn de horens van
een stier, waartussen een opengewerkte en van stralen voorziene
schijf of een gedraaide metalen boog is aangebracht. In
het midden van de schijf of boog bevindt zich meestal een
hert met luipaarden of stieren aan zijn zijde. Andere standaarden
zijn eenvoudiger, en enkel met swastika's, kruis- of wielmotieven
versierd. Deze zonnestandaarden symboliseerden waarschijnlijk
het hemelgewelf.
  De
ruïnes
De ruïnes van Alacahüyük zelf zijn bijzonder slecht
bewaard gebleven. Toch heeft men tijdens de opgravingen
een aardig idee gekregen van de stedelijke structuur van
deze Hattische stad. De Hittieten zijn na hun intrek in
Alacahöyük deze stedelijke opbouw blijven volgen. Het
blijft echter moeilijk precies vast te stellen hoe de Hatti
hun steden bouwden, aangezien van andere Hattische nederzettingen
elders in Turkije weinig over is gebleven.
Afgezien van de uit latere tijd daterende Hittietische reliëfs
op de twee prachtige sfinxen die de toegangspoort flankeren,
is hier eigenlijk vrij weinig te zien. De reliëfs zijn in
dezelfde periode als die van Hattusas
(Bogazkale) gemaakt. De voorstellingen zijn raadselachtig;
twee muzikanten bespelen vreemdsoortige instrumenten, terwijl
twee andere lieden een trap beklimmen die nergens naar toe
voert. Een van de figuren wordt door de archeologen de `degenslikker'
genoemd. Verder is er een stoet dieren te zien, een zittende
godin en een koning en koningin die voor een vreemd T-vormig
voorwerp staan, dat waarschijnlijk een stier op een altaar
voorstelt.
De Sphinxpoort maakte eens deel uit van de massieve stadsmuren
waarachter de bevolking in roerige tijden wegkroop. Hiervandaan
leidde de hoofdstraat de stad in. Eronder is nog duidelijk
het waterleidingsysteem te zien.
Het museum
Het museum van Alacahöyük heeft een fraaie collectie Hattische
voorwerpen. De zonneschijven en stiere- en hertebeeldjes
in de vitrines naast de ingang zijn imitaties. De originelen
bevinden zich in het museum van Ankara. Het museum heeft
ook een aardige ethnografische afdeling.
|
vliegticket
