Schatkamer van beschavingen
 turkije
is een schatkamer van beschavingen. Het land dat met de
komst van de Seltsjoeken en de Turken opgenomen werd in
de Islamitische wereld bleef sterk beïnvloed door de beschavingen
uit voorgaande eeuwen. Turkije werd net als Iran en Afghanistan
nooit deel van de Arabische wereld, daarvoor had het land
reeds een te diepgewortelde eigen cultuur. De Turkse cultuur
bevat naast de islam ook elementen van het shamanisme, zoroastrianisme,
taoisme en fragmenten van de Byzantijnse en Chinese culturen.
Iedereen die het land bezoekt is diep onder de indruk van
de rijke cultuur van deze 'wieg der beschaving'.
Religie
 De
islam begint in de Turkse samenleving een steeds grotere
rol te spelen. Dat het goed gaat met de islam in Turkije
blijkt uit de groeiende invloed op politiek gebied, een
toename van het aantal islamitische scholen, organisaties,
en het nauwer aanhalen van de banden met het Midden-Oosten.
Ook is er een ongekende groei te zien van het aantal publikaties
met een islamitische thematiek. Deze groeiende invloed van
de religie op vrijwel alle lagen van de samenleving hangt
samen met een proces dat misschien het beste te omschrijven
valt als de herleving van de islamitische identiteit. Naast
de islam zijn er ook religieuze minderheidsgroeperingen,
zoals aanhangers van de Armeense, Chaldeeuwse, Byzantijnse
en Latijnse kerk. Ook kent het land Joden en Protestanten.
De grondwet geeft deze religies bestaansrecht. Helaas doen
zich in de praktijk wel eens problemen voor.
Ottomaanse kunst
 Tot
de stichting van de Turkse republiek in 1923 was de kunst
onderworpen aan de regels van de islam. Het was verboden
leven, dat een eeuwige ziel heeft -dierlijke of menselijk
leven- af te beelden. De Turks-islamitische kunst uitte
zich daarom in de decoratie van tal van gebruiksvoorwerpen
en gebouwen. Het hoogtepunt van al de Ottomaanse kunst ligt
tussen de 16e en de late 18e eeuw, en valt samen met de
economische en militaire machtspositie van het Ottomaanse
rijk.
In de Turkse musea en moskeeën vind je tal van kunstobjecten
uit deze tijden. Prachtig en subtiel gekleurde, geglazuurde
tegels uit Iznik, glaswerk uit Istanbul, schitterend gekalligrafeerde
korans, waarin de teksten zo zijn geschreven dat ze een
afbeelding van een plant of een bloem weergeven, ongelofelijk
nauwgezet bewerkte sieraden en rijkelijk borduurde kledingstukken.
Architectuur
Noemenswaardige voorbeelden van de Ottomaanse architectuur
zijn de Sülimaniye moskee in Istanbul en diens kleinere
evenknie, de Selimiye moskee in Edirne, gebouwd door de
grote Ottomaanse architect Sinan. Deze architect was als
een van de eersten in de wereld in staat grote gebouwen
neer te zetten, die niet verstoord werden door talloze zuilen.
Hij bouwde ruim en zijn gebouwen waren zo goed ontworpen
dat ze grote ramen konden hebben. De slanke en lange minaretten
van Sinan zijn nog steeds een lust voor het oog.
Verklarende
woordenlijst Turkse en klassieke / christelijke architectuur
Musea
Literatuur
Ook de literatuur in het Ottomaanse rijk was gebonden
aan de islamitische regels. Gebeurtenissen, hoe klein ook,
waren altijd verbonden met een religieus aspect. Er gebeurde
niets dat niet leidde tot een ingrijpen van hogerhand. Ook
de ware liefde kon het in de literatuur niet stellen zonder
een vereniging met het goddelijke. In een samenleving waarin
alles verbonden was met het goddelijke, spreekt het natuurlijk
voor zich dat de meeste kunstvoorwerpen zich in de moskeeën
en andere religieuze plaatsen bevonden, en nog altijd te
vinden zijn. De wereld van de Ottomaanse kunst was de wereld
van de moskee.
Het Turkse theehuis
 Wat
zou Turkije zijn zonder zijn beroemde theehuizen. Overal
in het land, tot in het kleinste gehucht vind je ze, deze
ontmoetingsplaatsen van -vooral- mannen. Traditioneel is
het theehuis het domein van de man, die zich hier samen
met zijn vrienden vermaakt met een spelletje. Het meest
gespeeld wordt Tavla, de Turkse variant van ons backgammon.
Als je hier een beetje goed in bent zal elke Turk je willen
uitdagen voor een potje. Het gaat er fanatiek aan toe, maar
-vrees niet- Turken zijn prima verliezers en aimabele winnaars.
Dit alles natuurlijk onder genot van een mierzoet kopje
koffie of glaasje thee. Als het voor jou niet zoet hoeft,
moet je dit duidelijk aan de ober vertellen.
Probeer in het theehuis ook eens de Nargileh, de Turkse
waterpijp. De tabak wordt door stukken gloeiend houtskool
verhit. Lekker is de appeltabak, die een zoete bijsmaak
heeft.
Hoewel je er vrijwel nooit een Turkse vrouw ziet zijn theehuizen
geen verboden gebied voor westerse toeristes. Ga natuurlijk
niet in bikini naar binnen, maar dat kun je zelf ook bedenken.
Kortom, er is geen betere plek om Turkije te leren kennen
dan in het theehuis.
Het Turkse nachtleven
Het is verbazingwekkend hoe onbekommerd de Turken 's nachts
door kunnen feesten. En dan de volgende ochtend gewoon weer
vroeg op! Is het feest, dan is het feest. En dan lijkt niemand
aan de dag van morgen te denken. En omdat er altijd iemand
iets te vieren heeft, zijn talloze uitgaansgelegenheden
tot diep in de nacht geopend.
Turkse nachtclubs
Eigenlijk zou iedereen eenmaal in zijn leven een Turkse
nachtclub moeten bezoeken. Ze hebben een heel aparte sfeer,
en het lijkt wel of de obers er in deze gelegenheden een
sport van maken om sneller dan jezelf je behoefte te kennen.
Het gebeurt zelfs dat er een ober toesnelt om je te helpen
bij het opstaan, terwijl je alleen maar gaat verzitten.
Laat je door de plaatselijke vvv voorlichten wat goede clubs
zijn, want ook Turkije heeft een flink aantal obscure aangelegenheden.
En de animeermeisjes doen er daar van alles aan om de consumptiedrift
tot ongekende hoogte te drijven. Tussen zeer gerenommeerde
en prijzige clubs, zoals Maksims in Istanbul en de obscure
clubs van Beyoglu, zijn er tal van andere nachtclubs waar
het goed toeven is voor man en vrouw, als je tenminste van
een beetje nachtelijke folklore houdt. Iedere nachtclub
heeft een huisorkest en een zanger, die bij voorkeur de
echo van de geluidsinstallatie volledig uitbaat, en één
of meer buikdanseressen die na de hoofdshow bij je aan of
op tafel komen dansen. Het gaat er vaak zeer levendig aan
toe, en niet zelden nemen de gasten ook even de microfoon
ter hand om hun favoriete lied te zingen. Heb je een leuk
deuntje gehoord? Vraag met een gerust hart de zanger dit
te zingen. Dat is heel gebruikelijk. Ook gebruikelijk is
om de buikdanseres wat geld in haar kleding te stoppen,
of een mandje met rozenblaadjes aan te schaffen en deze
uit te strooien voor haar voeten, als blijk van waardering.
Het is een oude traditie.
|