Vele beschavingen
  De
tijd heeft vele namen gegeven aan het hedendaagse Turkije.
Het is een jonge republiek met een indrukwekkende geschiedenis.
Het Hittitisch Rijk, het Hellenistisch Imperium van Alexander
de Grote, het Oost Romeinse Rijk ofwel Byzantium, het Ottomaanse
Rijk en talloze andere roemruchte beschavingen lieten hier
hun sporen achter.
 Sinds
de vroegste tijden hebben velen Turkije aangedaan en zijn
er gebleven. Catal Höyük bijvoorbeeld, met z'n 8000 jaren
na Jericho de oudste stad ter wereld. Maar ook, het oudst
bekende Indo-Germaanse cultuurvolk, de Hittieten, bouwde
hier een beschaving op die in staat was de macht van de
Egyptische farao's te breken. Noach zou gestrand zijn op
de berg Ararat.
En Abraham, een van de Joodse aartsvaders, werd geboren
in Edessa, bij het huidige Urfa. De Babylonische handelsroutes
liepen door Turkije, zoals eeuwen later de beroemde zijderoute
er zou eindigen. Alexander de Grote bracht er de Hellenistische
beschaving en Cleopatra had haar liefdesnest met Antonius
in de buurt van Antalya.
De eerste Christelijke kolonie buiten Israël bevond zich
in Cappadocië.
Paulus werd er geboren en trok er met de maagd Maria rond.
Constantijn de Grote vestigde hier de nieuwe hoofdstad van
het Romeinse Rijk, Constantinopel, het latere Istanbul.
Turkse stammen als de Seltsjoeken en de Ottomanen kwamen.
En iedere tijd, iedere beschaving, tekende in steen, in
de omgeving, in kunst en in de mensen het huidige Turkije.
De Eerste Wereldoorlog
Tijdens de eerste wereldoorlog vocht Turkije aan de zijde
van Duitsland en Oostenrijk. Angst voor de 'vijfde kolonne'
en een fanatiek religieus-nationalistische ideologie leidde
ertoe dat met behulp van Koerdische stamhoofden 1,5 miljoen
Armeniërs gedeporteerd en vermoord werden. Ontelbare
Aramese (Syrische) christenen ondergingen hetzelfde lot.
Na afloop van de oorlog was het land een puinhoop. Delen
ervan werden in Engelse en Franse invloedssferen opgedeeld,
Koerden en Armeniërs riepen hun eigen staat uit en
de Grieken in Klein-Azië zochten aansluiting bij Griekenland.
Dit alles leidde tot de opkomst van de Nationale bevrijdingsbeweging
van Mustafa Kemal Ataturk (1881-1938).
Atatürk
 Atatürk,
de held van Gallipoli, voerde grootscheepse sociale, politieke,
religieuze en economische hervormingen door nadat hij in
1920 president was geworden. Met zijn presidentschap kwam
een einde aan het eeuwenoude Osmaanse Rijk. Als 'Vader der
Turken', een eretitel die hij later zou krijgen, voerde
hij ook een ingrijpende taalhervorming door. Het Arabische
schrift maakte plaats voor het Latijnse. Op religieus en
politiek gebied had vooral de scheiding tussen kerk en staat
een enorme impact op het land.
Atatürk streed tegen de feodale verhoudingen in Turkije,
knikkerde vreemde mogendheden uit het land, en trad bikkelhard
op tegen minderheden zoals de in het oosten levende Koerden.
Na Atatürk
Na de dood van Atatürk werd zijn beleid in grote
lijnen doorgezet door Ismet Inönü. Ondanks neutraal te zijn
steunde zijn regering Duitsland in het begin van de Tweede
wereldoorlog. Pas aan het einde van de oorlog koos Turkije
de zijde van de Geallieerden.
Ondanks dat het land zich dus vrijwel afzijdig had gehouden
van de oorlog, verkeerde het in economisch en politiek gebied
op een dieptepunt. In 1961 resulteerde de chaotische politiek
in de eerste militaire staatsgreep, waarbij premier Menderes
geëxecuteerd werd. Na plaats gemaakt te hebben voor
een burgerregering vond het leger het tien jaar later nogmaals
nodig in te grijpen. De verkiezingen van 1973 werden gewonnen
door de Republikeinse volkspartij van de links-liberale
Bülent Ecevit. Dit tot grote onvrede van extreem-rechtse
figuren, die al spoedig begonnen met het plegen van aanslagen
op linkse politici. Linkse groeperingen sloegen op dezelfde
manier terug. De regering Ecevit kon het terrorisme niet
het hoofd bieden en viel. Met een regering van conservatieven
trachtte zijn opvolger Demirel het tij te keren, maar de
situatie verslechterde zich enkel. Na Demirel's poging trachtte
Ecevit het nogmaals, maar weer bleek spoedig dat de politiek
geen antwoord wist op het toenemend politiek geweld en de
slechte economische situatie. Ecevit viel in 1979, een jaar
waarin dagelijks tientallen politieke moorden werden gepleegd.
Een minderheidskabinet onder Demirel volgde, maar ook zij
bleken niet in staat de economie, ondanks het aantrekken
van buitenlandse investeerders, op te peppen. In 1980 pleegden
de militairen, onder leiding van generaal Evren, opnieuw
een staatsgreep. Regering en parlement werden ontbonden,
politieke partijen verboden en het land werd onder militaire
rechtspraak geplaatst. De militairen traden buitengewoon
hard op. Duizenden mensen verdwenen in de gevangenissen
om er nooit meer uit terug te komen. Nog altijd blijken
martelpraktijken volgens Amnesty international aan de orde
van de dag. In 1983 werden verkiezingen gehouden, die slechts
in schijn democratisch waren aangezien enkel door het leger
goedgekeurde partijen mee mochten doen. Ook nu nog zijn
vooral de linkse partijen verboden.
| turkses.com |
  |
| Lees hier wat de impact is
geweest van de verschillende beschavingen die Turkije
heeft gekend. Vooral veel aandacht voor Mustafa
Kemal Atatürk, de grondlegger van het moderne Turkije. |
| allaboutturkey.com |
|
| Indrukwekkende opsomming
van de historische vindplaatsen van Turkije, inclusief
geschiedenis |
|
vliegticket
